Chào các kỹ sư và anh em vận hành trạm hơi công nghiệp,
Trong quá trình bảo trì và vận hành lò hơi, một trong những sự cố phổ biến nhưng hay bị chẩn đoán nhầm thành tràn nước bao hơi là hiện tượng sôi bồng trong lò hơi. Sự cố này không chỉ khiến chất lượng hơi bị ướt, giảm nhiệt trị buồng sấy mà còn kéo theo nguy cơ búa nước (water hammer), mài mòn cánh van và đóng cặn trên các thiết bị trao đổi nhiệt phía sau.
1. Cơ chế cốt lõi gây nên sôi bồng
Khác với việc cấp nước quá đầy do lỗi phao điều khiển, sôi bồng chủ yếu xuất phát từ sự mất cân bằng hóa lý của khối nước lò:
TDS (Total Dissolved Solids) cô đặc quá mức: Quá trình bốc hơi liên tục tích tụ muối khoáng hòa tan. Khi TDS vượt ngưỡng khuyến cáo, sức căng bề mặt của nước tăng mạnh, khiến các bọt khí sinh ra khó vỡ tung tự nhiên mà hình thành lớp bọt xốp dày đặc trên bề mặt.
Độ kiềm dư và tạp chất hữu cơ/dầu mỡ: Nước hồi lưu ngưng tụ nếu bị nhiễm dầu mỡ kết hợp với độ kiềm cao sẽ gây phản ứng xà phòng hóa, khiến bọt dâng cao cuốn nước lỏng vào cổ góp hơi (priming).
Dao động phụ tải đột ngột: Van hơi chính mở gấp làm áp suất bao hơi tụt tức thì, khiến nước sôi bùng lên dữ dội.
2. Quy trình kiểm soát kỹ thuật từ gốc
Để triệt tiêu hiện tượng sôi bồng và duy trì độ khô của hơi thành phẩm, đội ngũ vận hành cần chuẩn hóa 4 bước kiểm soát:
Tối ưu chế độ xả đáy:
Xả mặt liên tục (Surface blowdown): Bắt buộc phải duy trì để thoát váng dầu, cặn lơ lửng và hạ lớp bọt mặt thoáng, giữ TDS ổn định dưới ngưỡng giới hạn.
Xả đáy định kỳ (Bottom blowdown): Xả nhanh theo ca để tống khứ bùn cặn lắng đọng dưới đáy bao hơi.
Ổn định chất lượng nước cấp (Feedwater): Kiểm tra độ cứng, độ dẫn điện và pH của hệ thống làm mềm (Softener/RO) hằng ngày; tuyệt đối ngăn chặn dầu mỡ từ các bộ trao đổi nhiệt lọt vào bồn nước cấp.
Sử dụng hóa chất chống tạo bọt (Antifoam): Bổ sung các hoạt chất phân tán và khử bọt chuyên dụng nhằm hạ sức căng bề mặt bọt nước, giúp bọt vỡ ngay tại mặt phân cách lỏng - hơi.
Điều tiết phụ tải mượt mà: Tránh mở tải van chặn đột ngột và duy trì hệ thống bơm cấp nước tự động biến tần để giữ mực nước dao động trong dải an toàn.
Chi tiết về phương pháp phân tích mẫu nước và quy trình vận hành cân bằng lò hơi có thể tham khảo thêm tại:
https://ltv.com.vn/tin-tuc/hien-tuong-soi-bong-trong-lo-hoi-la-gi/
Anh em đang khống chế TDS nước lò ở ngưỡng bao nhiêu ppm? Mời mọi người cùng trao đổi kinh nghiệm bên dưới!
Trong quá trình bảo trì và vận hành lò hơi, một trong những sự cố phổ biến nhưng hay bị chẩn đoán nhầm thành tràn nước bao hơi là hiện tượng sôi bồng trong lò hơi. Sự cố này không chỉ khiến chất lượng hơi bị ướt, giảm nhiệt trị buồng sấy mà còn kéo theo nguy cơ búa nước (water hammer), mài mòn cánh van và đóng cặn trên các thiết bị trao đổi nhiệt phía sau.
1. Cơ chế cốt lõi gây nên sôi bồng
Khác với việc cấp nước quá đầy do lỗi phao điều khiển, sôi bồng chủ yếu xuất phát từ sự mất cân bằng hóa lý của khối nước lò:
TDS (Total Dissolved Solids) cô đặc quá mức: Quá trình bốc hơi liên tục tích tụ muối khoáng hòa tan. Khi TDS vượt ngưỡng khuyến cáo, sức căng bề mặt của nước tăng mạnh, khiến các bọt khí sinh ra khó vỡ tung tự nhiên mà hình thành lớp bọt xốp dày đặc trên bề mặt.
Độ kiềm dư và tạp chất hữu cơ/dầu mỡ: Nước hồi lưu ngưng tụ nếu bị nhiễm dầu mỡ kết hợp với độ kiềm cao sẽ gây phản ứng xà phòng hóa, khiến bọt dâng cao cuốn nước lỏng vào cổ góp hơi (priming).
Dao động phụ tải đột ngột: Van hơi chính mở gấp làm áp suất bao hơi tụt tức thì, khiến nước sôi bùng lên dữ dội.
2. Quy trình kiểm soát kỹ thuật từ gốc
Để triệt tiêu hiện tượng sôi bồng và duy trì độ khô của hơi thành phẩm, đội ngũ vận hành cần chuẩn hóa 4 bước kiểm soát:
Tối ưu chế độ xả đáy:
Xả mặt liên tục (Surface blowdown): Bắt buộc phải duy trì để thoát váng dầu, cặn lơ lửng và hạ lớp bọt mặt thoáng, giữ TDS ổn định dưới ngưỡng giới hạn.
Xả đáy định kỳ (Bottom blowdown): Xả nhanh theo ca để tống khứ bùn cặn lắng đọng dưới đáy bao hơi.
Ổn định chất lượng nước cấp (Feedwater): Kiểm tra độ cứng, độ dẫn điện và pH của hệ thống làm mềm (Softener/RO) hằng ngày; tuyệt đối ngăn chặn dầu mỡ từ các bộ trao đổi nhiệt lọt vào bồn nước cấp.
Sử dụng hóa chất chống tạo bọt (Antifoam): Bổ sung các hoạt chất phân tán và khử bọt chuyên dụng nhằm hạ sức căng bề mặt bọt nước, giúp bọt vỡ ngay tại mặt phân cách lỏng - hơi.
Điều tiết phụ tải mượt mà: Tránh mở tải van chặn đột ngột và duy trì hệ thống bơm cấp nước tự động biến tần để giữ mực nước dao động trong dải an toàn.
Chi tiết về phương pháp phân tích mẫu nước và quy trình vận hành cân bằng lò hơi có thể tham khảo thêm tại:
https://ltv.com.vn/tin-tuc/hien-tuong-soi-bong-trong-lo-hoi-la-gi/Anh em đang khống chế TDS nước lò ở ngưỡng bao nhiêu ppm? Mời mọi người cùng trao đổi kinh nghiệm bên dưới!