Quy trình khảo sát không gian trước khi lắp loa array

Với hệ thống loa array, việc chọn đúng mẫu loa mới chỉ là một phần của bài toán. Muốn hệ thống âm thanh hội trường phủ âm đều, nghe rõ ở cả hàng ghế gần lẫn xa và hạn chế âm thanh dội vào tường, trần thì khâu khảo sát không gian trước khi lắp đặt gần như không thể bỏ qua.

Một buổi khảo sát tốt sẽ cung cấp đủ dữ liệu để kỹ thuật viên tính số lượng loa, vị trí treo, độ cao, góc nghiêng giữa các thùng loa cũng như phương án bố trí loa sub và loa bổ trợ.

Xác định nhu cầu sử dụng của không gian​

Trước khi lấy thước đo hay tính góc treo loa, cần xác định rõ hệ thống được lắp để phục vụ mục đích gì. Một hội trường chủ yếu dùng cho phát biểu sẽ có yêu cầu khác với sân khấu biểu diễn ca nhạc, nhà hát hay khu vực tổ chức sự kiện.

Kỹ thuật viên cần trao đổi với chủ đầu tư về số lượng khán giả, loại chương trình thường tổ chức, mức âm lượng mong muốn và vị trí sân khấu. Nếu thường xuyên có biểu diễn văn nghệ, hệ thống cần đủ khả năng tái tạo cả giọng hát lẫn nhạc nền ở mức lớn. Ngược lại, với hội nghị và thuyết trình, độ rõ tiếng nói và khả năng phủ đều thường quan trọng hơn việc tạo mức âm quá cao.

Từ nhu cầu thực tế này mới có thể xác định nên sử dụng line array kích thước nào, số lượng module dự kiến và có cần thêm front fill, delay speaker hay loa phủ khu vực ban công hay không.

Đo chính xác kích thước và khu vực khán giả​

Bước tiếp theo là đo chiều dài, chiều rộng, chiều cao của không gian, đồng thời xác định khoảng cách từ vị trí dự kiến treo loa tới hàng ghế đầu và hàng ghế cuối.

Không nên chỉ đo kích thước tổng thể của căn phòng. Điều cần quan tâm hơn là hình dạng thực tế của vùng khán giả: sàn phẳng hay dốc, có tầng lửng hay ban công không, ghế được chia thành mấy khu vực và có vị trí nào bị che khuất bởi cột, dầm hoặc kết cấu sân khấu.

Dữ liệu đo càng chính xác thì bước thiết kế và mô phỏng sau đó càng sát với điều kiện lắp đặt thực tế. Nếu sai ngay từ khâu đo đạc, phương án treo loa và tính góc phủ rất dễ bị lệch.

Quan sát đặc điểm âm học của phòng​

Một hội trường nhiều rèm, ghế nệm và vật liệu tiêu âm sẽ có phản xạ khác hoàn toàn một nhà đa năng với tường bê tông, kính và trần cứng. Vì vậy khi khảo sát cần chú ý cả vật liệu hoàn thiện của không gian.

Những mặt phẳng lớn như tường sau sân khấu, tường cuối phòng, trần cao hoặc kính có thể tạo phản xạ khiến tiếng bị dội và giảm độ rõ. Với loa array có khả năng kiểm soát hướng phủ theo phương đứng, việc lựa chọn độ cao và góc nghiêng hợp lý giúp hướng phần lớn năng lượng âm thanh vào khán giả thay vì chiếu lên trần hoặc tường.

Trong thực tế, đây là yếu tố rất quan trọng. Một hệ thống công suất lớn nhưng hướng phủ không hợp lý vẫn có thể cho cảm giác nghe khó chịu, tiếng vang nhiều hoặc khu vực gần thì quá lớn trong khi cuối phòng lại thiếu âm lượng.

Kiểm tra vị trí và khả năng treo loa​

Đây là một trong những phần quan trọng nhất của buổi khảo sát. Kỹ thuật viên cần tìm được vị trí đủ cao để array có góc nhìn trực tiếp tới phần lớn khu vực khán giả nhưng vẫn phù hợp với kết cấu công trình.

Cần kiểm tra dầm, giàn mái, khung truss hoặc điểm treo dự kiến, đồng thời ghi lại độ cao treo tối đa và những vật cản xung quanh. Không nên chỉ nhìn thấy một thanh dầm lớn rồi mặc định rằng có thể treo loa lên đó.

Hệ thống array gồm nhiều thùng loa, khung treo và phụ kiện nên tải trọng tổng có thể khá lớn. Vì vậy khả năng chịu tải của kết cấu phải được xem xét kỹ, đồng thời phần rigging cần được thực hiện đúng kỹ thuật để đảm bảo an toàn lâu dài.

Nếu công trình không đủ điều kiện treo, có thể phải chuyển sang phương án ground stack hoặc thay đổi cấu hình hệ thống cho phù hợp.

Khảo sát nguồn điện và đường tín hiệu​


Ngoài loa, một hệ thống array còn liên quan đến ampli công suất, bộ xử lý tín hiệu, mixer, mạng điều khiển và nhiều thiết bị phụ trợ khác. Vì vậy cần xác định trước vị trí đặt tủ máy, nguồn điện và đường đi của dây tín hiệu.

Kỹ thuật viên nên kiểm tra khoảng cách từ khu vực điều khiển tới hệ thống loa, vị trí đi dây sao cho gọn và ít bị tác động trong quá trình sử dụng. Với những công trình cố định, việc tính trước máng cáp, ống luồn dây và vị trí tủ rack ngay từ đầu sẽ giúp quá trình thi công thuận lợi hơn rất nhiều.

Đây cũng là lúc xác định phương án đặt loa sub. Sub có thể đặt dưới sân khấu, xếp thành cụm phía trước hoặc bố trí theo cấu hình định hướng tùy không gian và yêu cầu kiểm soát dải trầm.

Đưa dữ liệu khảo sát vào phần mềm mô phỏng​


Sau khi có đầy đủ kích thước, vùng khán giả và vị trí treo dự kiến, kỹ thuật viên có thể dựng lại không gian trên phần mềm chuyên dụng.

Tại đây, từng cụm array được đặt vào đúng tọa độ, sau đó thay đổi số lượng module, độ cao treo, góc nghiêng toàn cụm và góc splay giữa các loa để quan sát vùng phủ.

Quá trình này giúp trả lời những câu hỏi rất thực tế như hàng ghế cuối có đủ âm lượng không, hàng đầu có bị quá lớn không, có vị trí nào bị hụt tiếng hay cụm loa đang chiếu quá nhiều năng lượng lên trần và tường hay không.

Việc mô phỏng trước giúp giảm đáng kể thời gian thử sai khi thi công thực tế, đặc biệt với các hệ thống array có số lượng loa lớn.

Kiểm tra thực tế trước khi chốt phương án​


Mô phỏng rất hữu ích nhưng không nên coi đó là bước cuối cùng. Trước khi thi công chính thức, kỹ thuật viên vẫn cần đối chiếu lại bản vẽ với hiện trạng, đặc biệt là chiều cao sân khấu, vị trí ghế, điểm treo, kết cấu trần và các hạng mục mới phát sinh.

Sau khi lắp đặt, hệ thống cũng cần được đo kiểm và căn chỉnh lại về delay, mức âm lượng, EQ và sự phối hợp giữa array, sub cũng như các loa bổ trợ.

Một quy trình khảo sát đầy đủ vì thế không chỉ đơn giản là đến đo chiều dài và chiều rộng hội trường. Càng thu thập chính xác thông tin về khán giả, kiến trúc, âm học, vị trí treo và hạ tầng kỹ thuật, phương án loa array sau cùng càng dễ đạt được độ phủ đều, âm thanh rõ và vận hành an toàn trong thời gian dài.

Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...

Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.

Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: https://lacvietaudio.com/
 
Top