Loa âm trần bị nhỏ tiếng và cách khắc phục

Loa âm trần đang sử dụng bình thường nhưng bỗng nghe nhỏ, hoặc ngay từ khi lắp đặt đã không đạt mức âm lượng mong muốn, chưa chắc nguyên nhân nằm ở bản thân chiếc loa. Trong thực tế, tình trạng này còn có thể đến từ mức công suất tap, amply, dây dẫn, cách đấu nối hay đơn giản là thiết lập âm lượng của nguồn phát chưa đúng. Muốn xử lý nhanh, nên kiểm tra lần lượt thay vì vội thay loa mới.

Kiểm tra xem một loa hay cả hệ thống đều bị nhỏ tiếng​

Trước tiên, hãy nghe thử các loa ở nhiều vị trí khác nhau.

Nếu tất cả loa đều nhỏ gần như nhau, nguyên nhân thường nằm ở phần chung của hệ thống như nguồn nhạc, mixer, amply, mức volume hoặc tổng công suất amply chưa phù hợp.

Ngược lại, nếu chỉ một hoặc vài loa nhỏ hơn rõ rệt so với những chiếc còn lại, nên tập trung kiểm tra dây nối, mức tap của chính chiếc loa đó, bộ điều chỉnh âm lượng từng vùng hoặc tình trạng củ loa.

Cách phân biệt này khá đơn giản nhưng giúp thu hẹp phạm vi kiểm tra rất nhanh, đặc biệt với hệ thống văn phòng, nhà hàng hay cửa hàng có hàng chục loa trên cùng một đường dây.

Mức tap trên loa 70V/100V đang đặt quá thấp​

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất với hệ thống loa âm trần thông báo.

Nhiều mẫu loa có biến áp cho phép lựa chọn nhiều mức công suất. Chẳng hạn JBL 8124 có các mức 6W, 3W, 1,5W và thêm 0,75W khi sử dụng đường 70V. Mức tap càng thấp thì lượng công suất loa nhận từ đường dây càng nhỏ, vì vậy âm lượng cũng giảm theo.

Một mẫu khác của Q-SYS có thể chọn 3,75W, 7,5W, 15W hoặc 30W tùy hệ thống 70V/100V. Điều này cho thấy cùng một chiếc loa nhưng chỉ cần thay đổi tap đã có thể tạo ra mức âm thanh khác đáng kể.

Nếu loa đang đặt 1,5W hoặc 3W trong khi khu vực khá ồn, trần cao hoặc cần phát thông báo lớn thì tiếng nhỏ là điều dễ hiểu. Có thể nâng lên mức tap cao hơn, nhưng phải tính lại tổng công suất của toàn bộ loa trước khi điều chỉnh.

Amply không đủ công suất cho tổng số loa​

Tăng tap của từng loa không phải lúc nào cũng là giải pháp, bởi công suất của amply cũng có giới hạn.

Với hệ thống 70V/100V, cách tính khá thuận tiện: cộng công suất tap của tất cả loa đang nối trên đường dây. AtlasIED khuyến nghị sau khi tính tổng tải nên cộng thêm khoảng 20% công suất dự phòng cho amply. Ví dụ 10 loa cùng đặt ở mức 8W tạo ra tải 80W thì một amply khoảng 100W sẽ hợp lý hơn việc sử dụng máy chỉ vừa đủ 80W. JBL cũng đưa ra nguyên tắc tương tự khi thiết kế hệ thống loa âm trần 70V/100V.

Nếu tổng tap của loa đã gần bằng hoặc vượt khả năng của amply, không nên tiếp tục tăng volume để cố lấy thêm âm lượng. Hướng xử lý đúng hơn là giảm tải, chia loa sang thêm kênh hoặc sử dụng amply có công suất phù hợp.

Kiểm tra cổng đấu 70V, 100V và 8Ω​

Một lỗi khác thường xuất hiện sau khi lắp đặt hoặc thay amply là đấu loa vào không đúng loại ngõ ra.

Amply thương mại có thể cung cấp riêng ngõ 4Ω/8Ω, 70V và 100V. JBL hướng dẫn hệ thống loa phân tán 70V hoặc 100V phải được kết nối với đúng đầu ra tương ứng trên amply.

Ở phía loa cũng tương tự. Một số model vừa hỗ trợ trở kháng thấp vừa có biến áp 70V/100V. Q-SYS lưu ý chế độ 8Ω chỉ dành cho hệ thống trở kháng thấp và không được sử dụng như một mức tap khi loa đang nối vào đường dây 70V/100V.

Vì vậy, nếu loa nhỏ bất thường sau khi đổi amply hoặc sửa đường dây, hãy kiểm tra lại từ đầu: cổng COM, 70V/100V trên amply và vị trí selector ở từng loa có thực sự khớp nhau hay không.

Dây loa quá dài hoặc tiết diện quá nhỏ​

Dây dẫn cũng gây ra tổn hao, đặc biệt khi tuyến loa dài. Điện trở của dây càng lớn thì một phần năng lượng càng bị mất trước khi tới loa.

JBL khuyến nghị lựa chọn tiết diện dây dựa trên khoảng cách từ amply tới loa; trong một hướng dẫn dành cho amply thương mại, hãng đưa ra dây 16 AWG cho khoảng cách tới khoảng 7,6m và tăng lên 14 AWG ở khoảng 7,9–12,2m. Các con số cụ thể có thể thay đổi theo hệ thống và quy định thi công, nhưng nguyên tắc chung vẫn là đường dây càng dài thì càng cần chú ý đến tiết diện.

Nếu những loa gần amply nghe bình thường nhưng các loa cuối tuyến lại nhỏ hơn, nên kiểm tra đoạn dây dài, các điểm nối trung gian và tiết diện dây đang sử dụng.

Mối nối bị oxy hóa, lỏng terminal hoặc dây chỉ còn tiếp xúc bằng vài sợi đồng cũng có thể làm âm lượng giảm hoặc chập chờn.

Đừng quên volume của nguồn phát và từng vùng loa​

Có những trường hợp loa và amply hoàn toàn bình thường nhưng tín hiệu đưa vào amply quá thấp.

Hãy kiểm tra volume điện thoại, máy tính, đầu phát nhạc, mixer và mức gain đầu vào của amply. Nếu hệ thống sử dụng bộ chia vùng hoặc chiết áp âm lượng trên tường, cũng cần xem khu vực đang bị nhỏ tiếng có vô tình bị giảm mức hay không.

Nên tăng âm lượng theo từng tầng: nguồn phát trước, sau đó tới mixer hoặc amply. Không nên để tín hiệu đầu vào rất nhỏ rồi vặn volume amply gần hết cỡ để bù lại, vì cách này thường không phải thiết lập tối ưu cho hệ thống.

Vị trí và số lượng loa cũng ảnh hưởng cảm giác âm lượng​

Đôi khi loa không thực sự “yếu”, mà vấn đề nằm ở cách bố trí.

Một chiếc loa công suất nhỏ lắp trên trần quá cao sẽ tạo mức âm tại vị trí người nghe thấp hơn so với khi lắp gần hơn. Khoảng cách giữa các loa quá rộng cũng khiến khu vực nằm giữa hai loa cảm giác nhỏ tiếng dù ngay bên dưới loa vẫn nghe bình thường.

Công cụ thiết kế của AtlasIED tính toán số lượng và khoảng cách loa dựa trên cả kích thước phòng, chiều cao trần, vị trí người nghe và mức tap được chọn, thay vì chỉ dựa vào công suất danh định của loa.

Nếu hiện tượng nhỏ tiếng chỉ xuất hiện ở một số góc phòng, vì thế đừng vội tăng toàn bộ hệ thống. Có thể giải pháp phù hợp hơn là bổ sung loa hoặc bố trí lại vùng phủ.

Khi nào nên kiểm tra hoặc thay loa?​

Sau khi đã kiểm tra mức tap, amply, nguồn tín hiệu, đường dây và cổng đấu mà một chiếc loa vẫn nhỏ hơn đáng kể so với các loa cùng model, lúc này mới nên nghi ngờ đến biến áp hoặc củ loa bên trong.

Có thể đổi vị trí thử bằng một chiếc loa đang hoạt động tốt. Nếu loa tốt lắp vào cùng đường dây vẫn nhỏ, lỗi nhiều khả năng nằm ở dây hoặc hệ thống phía trước. Nếu loa tốt hoạt động bình thường còn chiếc cũ vẫn nhỏ khi chuyển sang tuyến khác, khả năng lỗi nằm ở chính loa sẽ cao hơn.

Khi kiểm tra hoặc thay đổi dây, nên tắt nguồn amply trước khi thao tác.

Loa âm trần bị nhỏ tiếng vì vậy không nhất thiết phải giải quyết bằng cách vặn volume lớn hơn. Kiểm tra theo thứ tự từ nguồn phát, amply, tổng công suất, mức tap, dây dẫn đến từng chiếc loa sẽ giúp tìm đúng nguyên nhân nhanh hơn. Với hệ thống 70V/100V có nhiều loa, đặc biệt nên tính lại tổng tải trước khi tăng tap để âm thanh lớn hơn nhưng amply vẫn hoạt động ổn định và có khoảng công suất dự phòng.

Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...

Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.


Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: lacvietaudio.com
 
Top