nhattinseo
Member
Báo cáo kết quả quan trắc môi trường là tài liệu tổng hợp các thông tin về quá trình lấy mẫu, đo đạc, phân tích và đánh giá chất lượng môi trường. Một báo cáo được trình bày đầy đủ giúp doanh nghiệp theo dõi hiện trạng môi trường, đánh giá hiệu quả xử lý chất thải và có cơ sở đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp.
Theo quy định kỹ thuật hiện hành, báo cáo kết quả quan trắc chất lượng môi trường có thể được lập theo đợt và theo năm đối với quan trắc định kỳ; đối với quan trắc tự động, liên tục có báo cáo theo quý và năm. Các mẫu báo cáo tương ứng được quy định tại Phụ lục 16 của Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.
Tham khảo: Quan trắc môi trường là gì? Quy định và 3 hình thức quan trắc phổ biến
Một số nội dung cần trình bày gồm:
Nội dung có thể bao gồm:
Báo cáo có thể lập bảng gồm mã mẫu, ngày giờ lấy mẫu, điều kiện thời tiết, điều kiện hiện trường, người thực hiện và các thông tin kỹ thuật liên quan.
Đối với từng thành phần môi trường như nước, không khí, đất hoặc khí thải, cách ghi nhận thông tin có thể khác nhau tùy phương pháp và chương trình quan trắc.
Thông tin hiện trường càng đầy đủ thì việc đánh giá kết quả sau phân tích càng thuận lợi.
Tùy chương trình, bảng kết quả có thể bao gồm các thông số như pH, TSS, COD, BOD, amoni, kim loại nặng đối với nước; hoặc bụi, PM10, PM2.5, SO₂, NO₂, CO và các thông số khác đối với không khí.
Kết quả cần được thể hiện đúng theo dữ liệu thực tế từ quá trình đo đạc và phân tích, đồng thời có thông tin cần thiết để truy xuất nguồn dữ liệu.
Một số nội dung thường được xem xét gồm:
Thông tư 10/2021/TT-BTNMT quy định hồ sơ gốc của hoạt động quan trắc hiện trường và phân tích môi trường phải được tập hợp, quản lý và lưu giữ. Hồ sơ có thể bao gồm biên bản lấy mẫu, giao nhận mẫu, phiếu kết quả đo hiện trường, dữ liệu gốc của thiết bị, hồ sơ phân tích và các tài liệu kiểm soát chất lượng.
Trong báo cáo, phần QA/QC cần thể hiện các hoạt động kiểm soát chất lượng phù hợp với chương trình và phương pháp thực hiện.
Có thể tập trung vào:
Tùy chương trình, có thể bao gồm:
Thứ nhất, số liệu trong báo cáo phải thống nhất với phiếu kết quả đo, phân tích và hồ sơ gốc.
Thứ hai, các kết quả cần được đối chiếu với đúng quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng cho từng đối tượng, thời điểm và mục đích quan trắc.
Thứ ba, phần nhận xét không nên chỉ liệt kê số liệu mà cần giải thích xu hướng, điểm bất thường và những vấn đề cần tiếp tục theo dõi.
Thứ tư, hồ sơ gốc của hoạt động quan trắc hiện trường, phân tích và QA/QC cần được quản lý, lưu trữ đầy đủ để phục vụ truy xuất khi cần.
Việc xây dựng báo cáo kết quả quan trắc môi trường cần được thực hiện dựa trên dữ liệu thực tế từ quá trình quan trắc, phân tích và kiểm soát chất lượng. Một báo cáo hoàn chỉnh không chỉ cung cấp các bảng số liệu mà còn cần thể hiện phương pháp thực hiện, đánh giá kết quả, xu hướng biến động, kết luận và kiến nghị.
Do yêu cầu về biểu mẫu và nội dung có thể phụ thuộc vào loại hình quan trắc, doanh nghiệp nên xác định đúng chương trình và quy định áp dụng trước khi lập báo cáo. Đặc biệt, cần phân biệt báo cáo quan trắc môi trường định kỳ, báo cáo quan trắc tự động liên tục và báo cáo quan trắc môi trường lao động vì đây là các nhóm hồ sơ có yêu cầu khác nhau.
Đọc thêm: Quan trắc tự động là gì? Tổng hợp về trạm quan trắc tự động
Theo quy định kỹ thuật hiện hành, báo cáo kết quả quan trắc chất lượng môi trường có thể được lập theo đợt và theo năm đối với quan trắc định kỳ; đối với quan trắc tự động, liên tục có báo cáo theo quý và năm. Các mẫu báo cáo tương ứng được quy định tại Phụ lục 16 của Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.
Tham khảo: Quan trắc môi trường là gì? Quy định và 3 hình thức quan trắc phổ biến
Báo cáo kết quả quan trắc môi trường gồm những nội dung gì?
Tùy chương trình và đối tượng quan trắc, bố cục báo cáo có thể được điều chỉnh. Tuy nhiên, một báo cáo thường cần thể hiện các nhóm nội dung chính sau.1. Phần mở đầu
Phần mở đầu giới thiệu khái quát về chương trình quan trắc, đơn vị thực hiện và phạm vi công việc.Một số nội dung cần trình bày gồm:
- Tên chương trình hoặc nhiệm vụ quan trắc.
- Đơn vị chủ trì và đơn vị thực hiện.
- Phạm vi, khu vực thực hiện quan trắc.
- Mục tiêu của chương trình.
- Thời gian thực hiện.
- Tần suất và số đợt quan trắc.
- Các thành phần môi trường được theo dõi.
- Danh sách những người tham gia thực hiện.
2. Thông tin về các điểm quan trắc
Mỗi điểm quan trắc cần được xác định rõ tên, ký hiệu, vị trí và mục đích theo dõi.Nội dung có thể bao gồm:
- Mã hoặc ký hiệu điểm quan trắc.
- Vị trí và tọa độ.
- Thành phần môi trường.
- Thời gian quan trắc.
- Mục đích lựa chọn điểm.
- Mô tả đặc điểm khu vực xung quanh.
3. Thông tin lấy mẫu và đo đạc tại hiện trường
Đây là phần ghi nhận quá trình thực hiện quan trắc thực tế.Báo cáo có thể lập bảng gồm mã mẫu, ngày giờ lấy mẫu, điều kiện thời tiết, điều kiện hiện trường, người thực hiện và các thông tin kỹ thuật liên quan.
Đối với từng thành phần môi trường như nước, không khí, đất hoặc khí thải, cách ghi nhận thông tin có thể khác nhau tùy phương pháp và chương trình quan trắc.
Thông tin hiện trường càng đầy đủ thì việc đánh giá kết quả sau phân tích càng thuận lợi.
4. Kết quả quan trắc và phân tích
Đây là nội dung quan trọng nhất của báo cáo. Kết quả cần được tổng hợp rõ ràng theo từng điểm, từng thành phần môi trường và từng thông số.Tùy chương trình, bảng kết quả có thể bao gồm các thông số như pH, TSS, COD, BOD, amoni, kim loại nặng đối với nước; hoặc bụi, PM10, PM2.5, SO₂, NO₂, CO và các thông số khác đối với không khí.
Kết quả cần được thể hiện đúng theo dữ liệu thực tế từ quá trình đo đạc và phân tích, đồng thời có thông tin cần thiết để truy xuất nguồn dữ liệu.
5. Đánh giá và nhận xét kết quả
Sau khi tổng hợp số liệu, cần tiến hành phân tích và đánh giá kết quả theo từng thành phần môi trường.Một số nội dung thường được xem xét gồm:
- So sánh kết quả với quy chuẩn kỹ thuật môi trường phù hợp.
- Xác định các thông số có giá trị cao hoặc thấp bất thường.
- Thống kê các điểm có thông số vượt quy chuẩn nếu có.
- So sánh kết quả giữa các vị trí.
- So sánh kết quả giữa các đợt quan trắc.
- Đánh giá xu hướng biến động của chất lượng môi trường.
6. Công tác QA/QC
QA/QC là nội dung quan trọng nhằm kiểm soát và bảo đảm chất lượng trong quá trình quan trắc và phân tích.Thông tư 10/2021/TT-BTNMT quy định hồ sơ gốc của hoạt động quan trắc hiện trường và phân tích môi trường phải được tập hợp, quản lý và lưu giữ. Hồ sơ có thể bao gồm biên bản lấy mẫu, giao nhận mẫu, phiếu kết quả đo hiện trường, dữ liệu gốc của thiết bị, hồ sơ phân tích và các tài liệu kiểm soát chất lượng.
Trong báo cáo, phần QA/QC cần thể hiện các hoạt động kiểm soát chất lượng phù hợp với chương trình và phương pháp thực hiện.
7. Kết luận và kiến nghị
Phần kết luận cần khái quát những kết quả nổi bật của đợt hoặc năm quan trắc.Có thể tập trung vào:
- Đánh giá chung chất lượng từng thành phần môi trường.
- Những thông số có biến động đáng chú ý.
- Xu hướng chất lượng môi trường qua các kỳ.
- Tình trạng của nguồn phát thải hoặc công trình xử lý liên quan.
- Những vấn đề cần tiếp tục theo dõi.
8. Phụ lục báo cáo
Phụ lục giúp bổ sung dữ liệu và tài liệu chứng minh cho các nội dung được trình bày trong báo cáo.Tùy chương trình, có thể bao gồm:
- Bảng tổng hợp kết quả quan trắc.
- Phiếu kết quả phân tích.
- Danh sách điểm quan trắc.
- Hình ảnh lấy mẫu tại hiện trường.
- Bản đồ hoặc sơ đồ vị trí quan trắc.
- Tài liệu QA/QC.
- Các dữ liệu và hồ sơ kỹ thuật liên quan.
Một số lưu ý khi lập báo cáo kết quả quan trắc môi trường
Để báo cáo có tính chính xác và dễ kiểm tra, doanh nghiệp cần chú ý:Thứ nhất, số liệu trong báo cáo phải thống nhất với phiếu kết quả đo, phân tích và hồ sơ gốc.
Thứ hai, các kết quả cần được đối chiếu với đúng quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng cho từng đối tượng, thời điểm và mục đích quan trắc.
Thứ ba, phần nhận xét không nên chỉ liệt kê số liệu mà cần giải thích xu hướng, điểm bất thường và những vấn đề cần tiếp tục theo dõi.
Thứ tư, hồ sơ gốc của hoạt động quan trắc hiện trường, phân tích và QA/QC cần được quản lý, lưu trữ đầy đủ để phục vụ truy xuất khi cần.
Việc xây dựng báo cáo kết quả quan trắc môi trường cần được thực hiện dựa trên dữ liệu thực tế từ quá trình quan trắc, phân tích và kiểm soát chất lượng. Một báo cáo hoàn chỉnh không chỉ cung cấp các bảng số liệu mà còn cần thể hiện phương pháp thực hiện, đánh giá kết quả, xu hướng biến động, kết luận và kiến nghị.
Do yêu cầu về biểu mẫu và nội dung có thể phụ thuộc vào loại hình quan trắc, doanh nghiệp nên xác định đúng chương trình và quy định áp dụng trước khi lập báo cáo. Đặc biệt, cần phân biệt báo cáo quan trắc môi trường định kỳ, báo cáo quan trắc tự động liên tục và báo cáo quan trắc môi trường lao động vì đây là các nhóm hồ sơ có yêu cầu khác nhau.
Đọc thêm: Quan trắc tự động là gì? Tổng hợp về trạm quan trắc tự động