Cách test motor mực máy Ricoh và nhận biết lỗi thường gặp

[Thuý Vi]

Motor mực là bộ phận có nhiệm vụ dẫn động hệ thống cấp mực từ hộp mực xuống cụm từ hoặc cụm cấp mực của máy photocopy Ricoh. Khi motor hoạt động không ổn định, máy có thể báo thiếu mực dù hộp mực vẫn còn, bản in bị nhạt hoặc mực không được đưa xuống đều.

Việc test motor mực máy Ricoh giúp xác định nguyên nhân lỗi nằm ở motor, bộ truyền động, cảm biến mực hay bo mạch điều khiển. Tuy nhiên, quy trình kiểm tra có thể khác nhau tùy từng dòng máy, vì vậy cần thao tác cẩn thận và đối chiếu đúng tài liệu kỹ thuật của model đang sử dụng.

​

Dấu hiệu cho thấy motor mực máy Ricoh có thể gặp lỗi​

Khi motor mực hoạt động bất thường, máy thường xuất hiện một số dấu hiệu như:

• Máy liên tục báo hết mực dù vừa thay hộp mực.
• Mực trong chai hoặc hộp không được kéo xuống.
• Bản photocopy bị nhạt toàn trang.
• Chất lượng bản in lúc đậm, lúc nhạt.
• Có tiếng kêu lạch cạch tại khu vực hộp mực.
• Motor quay yếu, quay ngắt quãng hoặc không quay.
• Bánh răng cấp mực không chuyển động.
• Máy báo lỗi liên quan đến cấp mực hoặc mật độ mực.
• Cụm từ thiếu mực dù hộp mực vẫn còn nhiều.

Những dấu hiệu trên không phải lúc nào cũng do motor hỏng. Bánh răng gãy, trục cấp mực bị kẹt, cảm biến mực lỗi hoặc đường cấp mực bị tắc cũng có thể gây ra tình trạng tương tự.

Nguyên nhân motor mực máy Ricoh không hoạt động​

Motor mực bị hỏng​

Sau thời gian dài sử dụng, motor có thể bị mòn chổi than, cháy cuộn dây hoặc yếu lực kéo. Khi đó, motor có thể không quay hoặc quay nhưng không đủ lực để dẫn động hệ thống cấp mực.

Bánh răng truyền động bị gãy​

Hệ thống cấp mực thường sử dụng nhiều bánh răng nhựa. Nếu một bánh răng bị mòn, nứt hoặc gãy, motor vẫn có thể chạy nhưng mực không được đưa xuống.

Dấu hiệu dễ nhận biết là có tiếng motor hoạt động nhưng trục hoặc bánh răng cấp mực không quay.

Trục xoắn cấp mực bị kẹt​

Mực bị đóng cục, sử dụng mực không phù hợp hoặc bụi mực tích tụ lâu ngày có thể làm trục xoắn bị kẹt. Motor phải chịu tải lớn và có thể dừng hoạt động để bảo vệ hệ thống.

Giắc cắm hoặc dây điện bị lỏng​

Giắc motor bị oxy hóa, dây điện đứt ngầm hoặc đầu nối lỏng có thể làm motor không nhận được nguồn điện.

Trường hợp này thường xảy ra sau khi tháo lắp hộp mực, cụm từ hoặc sửa chữa các bộ phận gần khu vực cấp mực.

Cảm biến mực hoạt động sai​

Motor mực thường nhận lệnh cấp mực dựa trên tín hiệu từ cảm biến hoặc hệ thống kiểm soát mật độ mực. Nếu cảm biến báo sai, máy có thể không kích hoạt motor dù lượng mực trong cụm từ đang thiếu.

Bo mạch điều khiển không cấp nguồn​

Nếu motor, dây điện và bánh răng đều bình thường nhưng motor vẫn không chạy, nguyên nhân có thể nằm ở bo nguồn hoặc bo điều khiển.

Đây là lỗi phức tạp, cần sử dụng đồng hồ đo và sơ đồ mạch để kiểm tra chính xác.

Cách test motor mực máy Ricoh cơ bản​

Kiểm tra hộp mực và đường cấp mực​

Trước khi kiểm tra motor, cần xem hộp mực đã được lắp đúng vị trí hay chưa. Đồng thời kiểm tra:

• Chai mực còn mực hay đã hết.
• Nắp hoặc khóa hộp mực đã mở đúng chưa.
• Mực có bị vón cục hay không.
• Đường dẫn mực có bị tắc không.
• Trục xoắn trong hộp mực có quay được không.

Nếu hệ thống bị kẹt cơ khí, không nên cố kích hoạt motor nhiều lần vì có thể làm cháy motor hoặc gãy bánh răng.

Kiểm tra bánh răng truyền động​

Tháo phần vỏ che phù hợp để quan sát cụm bánh răng cấp mực. Cần kiểm tra xem bánh răng có bị:

• Mòn răng.
• Nứt hoặc gãy.
• Lệch khỏi vị trí.
• Kẹt do mực bám.
• Quay trơn nhưng không truyền lực.

Có thể xoay nhẹ bánh răng bằng tay khi máy đã tắt nguồn và rút điện. Nếu bánh răng quá cứng hoặc không thể quay, cần xử lý phần bị kẹt trước khi test motor.

Kích hoạt motor bằng chế độ kỹ thuật​

Một số dòng máy photocopy Ricoh cho phép kỹ thuật viên kích hoạt motor cấp mực trong chế độ SP Mode hoặc chế độ kiểm tra đầu ra.

Khi thực hiện, cần chọn đúng mục kiểm tra motor cấp mực của từng model. Nếu chọn sai mục, máy có thể kích hoạt một bộ phận khác hoặc làm phát sinh lỗi không mong muốn.

Trong quá trình test, cần quan sát:

• Motor có phát ra tiếng hoạt động không.
• Bánh răng có quay không.
• Trục cấp mực có chuyển động không.
• Mực có được đẩy xuống hay không.
• Motor có bị dừng đột ngột không.
• Có tiếng kêu bất thường không.

Không nên kích hoạt motor liên tục trong thời gian dài vì có thể khiến mực cấp xuống quá nhiều hoặc làm motor quá tải.

Đo nguồn cấp cho motor​

Nếu motor không hoạt động khi được kích lệnh, có thể dùng đồng hồ đo điện để kiểm tra nguồn cấp tại giắc motor.

Cần xác định đúng điện áp và chân cấp nguồn theo sơ đồ kỹ thuật của từng dòng máy. Không nên đoán điện áp hoặc cấp nguồn ngoài trực tiếp khi chưa biết chính xác thông số motor.

Nếu có điện áp cấp đến nhưng motor không quay, khả năng motor đã hỏng. Nếu không có điện áp, cần kiểm tra dây dẫn, giắc cắm và bo điều khiển.

Test motor riêng​

Trong một số trường hợp, kỹ thuật viên có thể tháo motor ra để kiểm tra riêng. Trước khi thực hiện, cần xác định:

• Điện áp định mức của motor.
• Cực tính nguồn điện.
• Số chân trên giắc cắm.
• Motor là loại DC hay loại điều khiển đặc biệt.
• Motor có gắn mạch cảm biến hay không.

Việc cấp sai điện áp có thể làm cháy motor ngay lập tức. Vì vậy, chỉ nên test riêng khi có tài liệu kỹ thuật và thiết bị phù hợp.

Cách đánh giá kết quả sau khi test motor mực​

Motor không quay và không phát ra tiếng​

Trường hợp này có thể do motor hỏng, không có nguồn cấp, dây bị đứt hoặc bo mạch không gửi lệnh điều khiển.

Cần đo điện áp tại giắc motor để xác định lỗi nằm ở motor hay hệ thống điều khiển.

Motor phát tiếng nhưng không quay​

Motor có thể đang bị kẹt trục, yếu lực hoặc bánh răng truyền động bị khóa. Cần tắt máy ngay và kiểm tra phần cơ khí để tránh làm motor quá nóng.

Motor quay nhưng mực không xuống​

Nếu motor vẫn quay bình thường nhưng mực không được cấp, cần kiểm tra hộp mực, khớp nối, bánh răng và trục xoắn.

Khả năng cao lỗi nằm ở bộ truyền động hoặc đường dẫn mực chứ không phải motor.

Motor quay liên tục​

Motor cấp mực hoạt động quá lâu có thể liên quan đến cảm biến mật độ mực, cảm biến hết mực, cụm từ hoặc hệ thống điều khiển.

Không nên chỉ thay motor trong trường hợp này vì motor có thể vẫn hoạt động bình thường nhưng nhận lệnh cấp mực sai.

Motor quay yếu hoặc ngắt quãng​

Motor quay yếu có thể do motor xuống cấp, nguồn cấp không ổn định hoặc hệ thống cơ khí đang bị nặng.

Cần tách motor khỏi tải để xác định motor yếu thật hay bị cản bởi bánh răng và trục cấp mực.

Có nên tự test motor mực máy Ricoh tại nhà không?​

Người dùng có thể kiểm tra những phần cơ bản như hộp mực, vị trí lắp, tình trạng bánh răng bên ngoài và tiếng động bất thường. Tuy nhiên, không nên tự tháo sâu hoặc cấp điện trực tiếp cho motor nếu không có kinh nghiệm.

Chế độ kỹ thuật của máy photocopy Ricoh có nhiều thông số liên quan đến cụm từ, trống, cấp mực và mật độ bản in. Thao tác sai có thể khiến máy cấp quá nhiều mực, làm bẩn nền, tràn mực hoặc phát sinh thêm mã lỗi.

Đối với các trường hợp phải đo nguồn, kiểm tra bo mạch hoặc tháo motor, nên nhờ kỹ thuật viên chuyên máy photocopy Ricoh xử lý.

Lưu ý khi kiểm tra motor cấp mực​

Trước khi tháo máy, cần tắt nguồn và rút phích cắm điện. Không chạm vào bo mạch hoặc đầu nối điện khi tay đang ướt.

Không nên quay cưỡng bức bánh răng nếu cảm thấy bị kẹt. Việc dùng lực mạnh có thể làm gãy bánh răng hoặc hỏng khớp nối.

Sau khi sửa chữa, cần vệ sinh sạch mực rơi bên trong máy và lắp đúng các giắc điện. Đồng thời, nên in thử nhiều bản để kiểm tra độ đậm nhạt và khả năng cấp mực ổn định.

Khi nào cần thay motor mực máy Ricoh?​

Motor mực có thể cần thay khi:

• Motor không quay dù đã có nguồn cấp đúng.
• Motor bị cháy hoặc có mùi khét.
• Trục motor bị kẹt.
• Motor quay yếu dù đã tách khỏi tải.
• Motor phát tiếng lớn bất thường.
• Motor hoạt động chập chờn và không thể sửa chữa.
• Điện trở cuộn dây không nằm trong phạm vi bình thường.

Trước khi thay motor mới, cần xử lý nguyên nhân làm motor cũ hỏng. Nếu trục cấp mực vẫn bị kẹt hoặc bánh răng vẫn quá nặng, motor mới có thể tiếp tục bị quá tải.

Kết luận​

Test motor mực máy Ricoh cần được thực hiện theo từng bước, từ kiểm tra hộp mực, đường cấp mực, bánh răng đến đo nguồn và kích hoạt motor trong chế độ kỹ thuật. Việc motor không quay chưa chắc đồng nghĩa với motor đã hỏng, bởi lỗi còn có thể xuất phát từ trục cấp mực, cảm biến, dây điện hoặc bo điều khiển.

Nếu máy thường xuyên báo hết mực, bản in nhạt hoặc motor phát tiếng bất thường, nên dừng máy và kiểm tra sớm. Với những thao tác liên quan đến SP Mode, đo điện hoặc tháo cụm cấp mực, người dùng nên liên hệ kỹ thuật viên có kinh nghiệm để tránh làm lỗi nghiêm trọng hơn.