Với một tòa nhà nhiều tầng, nếu toàn bộ loa đều được đấu chung thành một vùng thì mỗi lần phát thông báo, tất cả khu vực đều phải nghe cùng một nội dung. Cách làm này vừa gây bất tiện trong vận hành, vừa khó xử lý linh hoạt khi xảy ra sự cố. Vì vậy, hệ thống âm thanh thông báo tòa nhà thường được chia thành nhiều vùng độc lập, hay còn gọi là các zone âm thanh.
Việc phân vùng hợp lý giúp ban quản lý có thể thông báo tới đúng tầng, đúng khu vực cần thiết, đồng thời hỗ trợ xây dựng các kịch bản cảnh báo và hướng dẫn thoát nạn hiệu quả hơn.
Chẳng hạn, một tòa nhà 15 tầng có thể chia tầng 1 thành một zone, tầng 2 thành một zone và tiếp tục như vậy tới tầng 15. Khi cần thông báo mất điện tại tầng 8, nhân viên chỉ lựa chọn zone tầng 8 thay vì phát nội dung tới cả tòa nhà.
Ngoài phát riêng từng vùng, hệ thống thường được thiết kế để có thể chọn nhiều zone cùng lúc hoặc phát toàn bộ. Nhờ vậy, những thông báo chung như diễn tập PCCC, bảo trì hệ thống điện hoặc tình huống khẩn cấp vẫn có thể truyền tới tất cả khu vực khi cần.
Ví dụ, một tòa nhà văn phòng gồm 10 tầng có thể thiết kế:
Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng nên áp dụng cứng nhắc nguyên tắc “một tầng bằng một zone”. Với những tầng có diện tích lớn hoặc nhiều khu vực có công năng khác nhau, việc chia nhỏ hơn thường hợp lý hơn.
Các khu vực như tầng hầm để xe, sảnh lễ tân, hành lang, trung tâm thương mại, nhà hàng, khu vui chơi, phòng kỹ thuật hay khu vực ngoài trời có môi trường âm thanh và nhu cầu thông báo rất khác nhau. Vì vậy, chúng có thể được tách thành những zone độc lập.
Chẳng hạn, một tòa nhà có hai tầng hầm nên cân nhắc chia B1 và B2 thành hai vùng riêng. Khi cần tìm chủ một phương tiện đang đỗ tại B2, bảo vệ chỉ phát thông báo xuống B2 thay vì làm ảnh hưởng tới văn phòng hoặc căn hộ phía trên.
Tương tự, sảnh chính cũng có thể tách khỏi khu vực văn phòng để thuận tiện phát nhạc nền, nội dung chào khách hoặc các thông báo vận hành hằng ngày.
Trong các công trình lớn, đặc biệt là nhà cao tầng, phương án sơ tán có thể được triển khai theo từng khu vực hoặc từng giai đoạn thay vì tất cả mọi người cùng di chuyển một lúc. Các tài liệu thiết kế hệ thống cảnh báo bằng giọng nói cũng khuyến nghị việc phân vùng PA/VA phải phù hợp với vùng báo cháy và chiến lược sơ tán đã được phê duyệt, tránh tình trạng một khu vực đồng thời nghe hai chỉ dẫn khác nhau gây nhầm lẫn.
Ví dụ, khi xảy ra sự cố tại tầng 10, hệ thống có thể cần phát nội dung sơ tán tới tầng xảy ra cháy và những tầng chịu ảnh hưởng trực tiếp, trong khi các khu vực khác nhận thông báo chờ hướng dẫn. Kịch bản thực tế phải được xây dựng theo thiết kế và phương án PCCC cụ thể của từng công trình chứ không nên tự đặt cố định cho mọi tòa nhà.
Ví dụ, một tầng sử dụng 10 loa âm trần, mỗi loa đặt công suất 6W thì tổng tải loa lý thuyết của vùng đó là 60W. Tầng hầm có thể sử dụng loa hộp hoặc loa nén công suất lớn hơn nên tổng công suất của zone cũng khác.
Việc tính riêng từng vùng giúp lựa chọn amply, bộ điều khiển và đường loa phù hợp hơn. Không nên chia zone chỉ dựa trên số lượng tầng mà bỏ qua tổng công suất thực tế của loa.
Bên cạnh công suất, độ ồn của từng khu vực cũng cần được xem xét. QCVN 10:2025/BCA yêu cầu hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn phải bảo đảm người trong công trình nghe rõ thông báo; tín hiệu phải cao hơn mức tiếng ồn thường xuyên ít nhất 15 dBA, đồng thời mức âm thanh tổng thể tại khoảng cách 3 m từ tín hiệu cảnh báo không được thấp hơn 75 dBA.
Vì vậy, tầng hầm nhiều tiếng xe hoặc khu thương mại đông người có thể cần cách bố trí loa khác hoàn toàn so với hành lang văn phòng yên tĩnh.
Thông thường, nhạc nền nằm ở mức ưu tiên thấp. Thông báo từ ban quản lý có thể tự động ngắt nhạc. Khi có tín hiệu khẩn cấp hoặc thông báo sơ tán, nội dung này phải được ưu tiên cao hơn các chương trình âm thanh thông thường.
Nhờ đó, một tầng đang phát nhạc vẫn có thể lập tức chuyển sang nội dung cảnh báo khi hệ thống nhận tín hiệu cần thiết. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng nếu hệ thống PA được kết nối với hệ thống báo cháy của tòa nhà.
Nếu một tầng có diện tích quá lớn, chẳng hạn vừa có khu văn phòng vừa có hội trường hoặc khu thương mại, có thể tiếp tục tách thành hai hoặc nhiều vùng nhỏ.
Điểm quan trọng là không nên cố gắng tạo thật nhiều zone nếu không có nhu cầu sử dụng. Số vùng càng lớn thì hệ thống điều khiển, amply, đường dây và quá trình vận hành càng phức tạp. Ngược lại, chia quá ít lại khiến việc thông báo thiếu linh hoạt.
QCVN 10:2025/BCA hiện quy định việc thiết kế hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn phải bảo đảm khả năng nghe rõ tại các khu vực cần bảo vệ, đồng thời số lượng, vị trí và công suất loa phải đáp ứng mức âm thanh yêu cầu. Vì vậy, phân vùng âm thanh không đơn giản chỉ là chia mỗi tầng thành một đường loa, mà cần được tính toán đồng bộ với thiết kế tổng thể.
Một phương án phân vùng tốt sẽ giúp hệ thống dễ sử dụng trong ngày thường, thông báo đúng khu vực, hạn chế làm phiền những tầng không liên quan và đặc biệt là hỗ trợ xử lý tình huống khẩn cấp rõ ràng, có tổ chức hơn.
Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...
Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: https://lacvietaudio.com/
Việc phân vùng hợp lý giúp ban quản lý có thể thông báo tới đúng tầng, đúng khu vực cần thiết, đồng thời hỗ trợ xây dựng các kịch bản cảnh báo và hướng dẫn thoát nạn hiệu quả hơn.
Phân vùng âm thanh thông báo là gì?
Có thể hiểu đơn giản, phân vùng âm thanh là chia toàn bộ hệ thống loa trong tòa nhà thành những nhóm riêng biệt. Mỗi nhóm có thể được lựa chọn để phát thông báo độc lập hoặc kết hợp với nhiều nhóm khác.Chẳng hạn, một tòa nhà 15 tầng có thể chia tầng 1 thành một zone, tầng 2 thành một zone và tiếp tục như vậy tới tầng 15. Khi cần thông báo mất điện tại tầng 8, nhân viên chỉ lựa chọn zone tầng 8 thay vì phát nội dung tới cả tòa nhà.
Ngoài phát riêng từng vùng, hệ thống thường được thiết kế để có thể chọn nhiều zone cùng lúc hoặc phát toàn bộ. Nhờ vậy, những thông báo chung như diễn tập PCCC, bảo trì hệ thống điện hoặc tình huống khẩn cấp vẫn có thể truyền tới tất cả khu vực khi cần.
Chia mỗi tầng thành một vùng âm thanh riêng
Đây là cách phân vùng khá dễ quản lý đối với những tòa nhà có mặt bằng các tầng tương đối giống nhau.Ví dụ, một tòa nhà văn phòng gồm 10 tầng có thể thiết kế:
- Zone 1: Tầng 1
- Zone 2: Tầng 2
- Zone 3: Tầng 3
- Zone 4: Tầng 4
- Tiếp tục tương tự với các tầng còn lại
Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng nên áp dụng cứng nhắc nguyên tắc “một tầng bằng một zone”. Với những tầng có diện tích lớn hoặc nhiều khu vực có công năng khác nhau, việc chia nhỏ hơn thường hợp lý hơn.
Tách riêng các khu vực có công năng đặc biệt
Ngoài chia theo tầng, người thiết kế cần quan tâm tới đặc điểm sử dụng thực tế của từng không gian.Các khu vực như tầng hầm để xe, sảnh lễ tân, hành lang, trung tâm thương mại, nhà hàng, khu vui chơi, phòng kỹ thuật hay khu vực ngoài trời có môi trường âm thanh và nhu cầu thông báo rất khác nhau. Vì vậy, chúng có thể được tách thành những zone độc lập.
Chẳng hạn, một tòa nhà có hai tầng hầm nên cân nhắc chia B1 và B2 thành hai vùng riêng. Khi cần tìm chủ một phương tiện đang đỗ tại B2, bảo vệ chỉ phát thông báo xuống B2 thay vì làm ảnh hưởng tới văn phòng hoặc căn hộ phía trên.
Tương tự, sảnh chính cũng có thể tách khỏi khu vực văn phòng để thuận tiện phát nhạc nền, nội dung chào khách hoặc các thông báo vận hành hằng ngày.
Phân vùng cần tính tới phương án thoát nạn
Đối với hệ thống loa phục vụ cảnh báo và hướng dẫn thoát nạn, việc chia zone không chỉ dựa vào nhu cầu thông báo thông thường mà còn phải xem xét phương án PCCC của công trình.Trong các công trình lớn, đặc biệt là nhà cao tầng, phương án sơ tán có thể được triển khai theo từng khu vực hoặc từng giai đoạn thay vì tất cả mọi người cùng di chuyển một lúc. Các tài liệu thiết kế hệ thống cảnh báo bằng giọng nói cũng khuyến nghị việc phân vùng PA/VA phải phù hợp với vùng báo cháy và chiến lược sơ tán đã được phê duyệt, tránh tình trạng một khu vực đồng thời nghe hai chỉ dẫn khác nhau gây nhầm lẫn.
Ví dụ, khi xảy ra sự cố tại tầng 10, hệ thống có thể cần phát nội dung sơ tán tới tầng xảy ra cháy và những tầng chịu ảnh hưởng trực tiếp, trong khi các khu vực khác nhận thông báo chờ hướng dẫn. Kịch bản thực tế phải được xây dựng theo thiết kế và phương án PCCC cụ thể của từng công trình chứ không nên tự đặt cố định cho mọi tòa nhà.
Tính công suất loa riêng cho từng zone
Sau khi xác định số vùng, bước tiếp theo là thống kê số lượng và công suất loa trong từng zone.Ví dụ, một tầng sử dụng 10 loa âm trần, mỗi loa đặt công suất 6W thì tổng tải loa lý thuyết của vùng đó là 60W. Tầng hầm có thể sử dụng loa hộp hoặc loa nén công suất lớn hơn nên tổng công suất của zone cũng khác.
Việc tính riêng từng vùng giúp lựa chọn amply, bộ điều khiển và đường loa phù hợp hơn. Không nên chia zone chỉ dựa trên số lượng tầng mà bỏ qua tổng công suất thực tế của loa.
Bên cạnh công suất, độ ồn của từng khu vực cũng cần được xem xét. QCVN 10:2025/BCA yêu cầu hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn phải bảo đảm người trong công trình nghe rõ thông báo; tín hiệu phải cao hơn mức tiếng ồn thường xuyên ít nhất 15 dBA, đồng thời mức âm thanh tổng thể tại khoảng cách 3 m từ tín hiệu cảnh báo không được thấp hơn 75 dBA.
Vì vậy, tầng hầm nhiều tiếng xe hoặc khu thương mại đông người có thể cần cách bố trí loa khác hoàn toàn so với hành lang văn phòng yên tĩnh.
Thiết lập mức độ ưu tiên giữa các loại thông báo
Một hệ thống phân vùng tốt không chỉ cho phép chọn nơi phát âm thanh mà còn cần xác định rõ mức ưu tiên của từng nguồn tín hiệu.Thông thường, nhạc nền nằm ở mức ưu tiên thấp. Thông báo từ ban quản lý có thể tự động ngắt nhạc. Khi có tín hiệu khẩn cấp hoặc thông báo sơ tán, nội dung này phải được ưu tiên cao hơn các chương trình âm thanh thông thường.
Nhờ đó, một tầng đang phát nhạc vẫn có thể lập tức chuyển sang nội dung cảnh báo khi hệ thống nhận tín hiệu cần thiết. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng nếu hệ thống PA được kết nối với hệ thống báo cháy của tòa nhà.
Ví dụ cách chia zone cho một tòa nhà 15 tầng
Giả sử công trình có 2 tầng hầm, tầng 1 là sảnh và khu dịch vụ, từ tầng 2 đến tầng 15 là văn phòng. Có thể tham khảo cách chia B2 và B1 thành hai zone riêng, sảnh tầng 1 thành một zone, sau đó mỗi tầng văn phòng sử dụng một zone.Nếu một tầng có diện tích quá lớn, chẳng hạn vừa có khu văn phòng vừa có hội trường hoặc khu thương mại, có thể tiếp tục tách thành hai hoặc nhiều vùng nhỏ.
Điểm quan trọng là không nên cố gắng tạo thật nhiều zone nếu không có nhu cầu sử dụng. Số vùng càng lớn thì hệ thống điều khiển, amply, đường dây và quá trình vận hành càng phức tạp. Ngược lại, chia quá ít lại khiến việc thông báo thiếu linh hoạt.
Lưu ý khi thiết kế phân vùng âm thanh tòa nhà
Trước khi chốt số zone, nên có bản vẽ mặt bằng và xác định rõ công năng từng tầng, vị trí loa, số lượng loa, công suất, mức độ tiếng ồn cũng như phương án PCCC của công trình.QCVN 10:2025/BCA hiện quy định việc thiết kế hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn phải bảo đảm khả năng nghe rõ tại các khu vực cần bảo vệ, đồng thời số lượng, vị trí và công suất loa phải đáp ứng mức âm thanh yêu cầu. Vì vậy, phân vùng âm thanh không đơn giản chỉ là chia mỗi tầng thành một đường loa, mà cần được tính toán đồng bộ với thiết kế tổng thể.
Một phương án phân vùng tốt sẽ giúp hệ thống dễ sử dụng trong ngày thường, thông báo đúng khu vực, hạn chế làm phiền những tầng không liên quan và đặc biệt là hỗ trợ xử lý tình huống khẩn cấp rõ ràng, có tổ chức hơn.
Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...
Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: https://lacvietaudio.com/