Cách nâng cấp hệ thống âm thanh phòng họp cũ tiết kiệm chi phí

[lacvietaudiocom]

Hệ thống âm thanh phòng họp sử dụng lâu năm thường gặp những vấn đề như micro thu tiếng yếu, dễ hú, loa nghe không đều, họp online bị vọng hoặc thiết bị ngày càng khó kết nối với máy tính mới. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần tháo bỏ toàn bộ để làm lại từ đầu.

Cách tiết kiệm hơn là kiểm tra từng phần, giữ lại những thiết bị vẫn hoạt động tốt và chỉ nâng cấp đúng “nút thắt” đang ảnh hưởng đến chất lượng cuộc họp. Làm đúng cách, đôi khi chỉ cần thay micro, bổ sung DSP hoặc bố trí lại loa đã tạo ra khác biệt rõ rệt.

Đừng vội thay toàn bộ hệ thống âm thanh cũ​

Một bộ âm thanh phòng họp thường gồm micro, mixer hoặc bộ trung tâm, thiết bị xử lý, amply, loa và hệ thống dây.

Sau vài năm sử dụng, các thành phần này không xuống cấp đồng đều. Có thể micro đã kém ổn định nhưng loa vẫn còn tốt, hoặc amply hoạt động bình thường trong khi bộ xử lý cũ không còn đáp ứng được họp trực tuyến.

Vì vậy, trước khi mua thiết bị mới nên chia hệ thống thành ba nhóm:

• Thiết bị vẫn hoạt động tốt và có thể giữ lại.
• Thiết bị còn dùng được nhưng cần cân chỉnh hoặc sửa chữa.
• Thiết bị đã lỗi thời, hỏng hoặc không còn phù hợp với nhu cầu.

Cách làm này giúp tránh tình trạng thay một đôi loa đang hoạt động tốt trong khi nguyên nhân thực sự khiến tiếng khó nghe lại nằm ở micro hoặc căn phòng.

Bắt đầu bằng việc cân chỉnh lại hệ thống​

Đây thường là phương án nâng cấp rẻ nhất nhưng dễ bị bỏ qua.

Sau nhiều năm sử dụng, gain micro, EQ, volume amply hoặc vị trí thiết bị có thể đã bị thay đổi nhiều lần. Một hệ thống vốn được lắp đúng ban đầu cũng có thể trở nên khó nghe nếu các thông số bị chỉnh sai.

Kiểm tra lại gain của micro​

Nếu gain quá thấp rồi tăng volume tổng để bù, tiếng có thể yếu và nhiễu nền tăng.

Ngược lại, gain quá cao khiến micro dễ hú, clipping hoặc thu quá nhiều tiếng phòng.

Shure khuyến nghị khi muốn cải thiện khả năng chống feedback nên đưa micro gần người nói hơn thay vì liên tục tăng gain. Việc đưa loa gần khu vực người nghe và tạo độ phủ đều cũng giúp giảm mức khuếch đại cần thiết.

Do đó, trước khi nghĩ đến mua micro mới, hãy thử:

• Đưa micro gần người phát biểu hơn.
• Cân lại gain từng kênh.
• Kiểm tra EQ.
• Giảm những dải tần gây hú nếu thực sự cần thiết.
• Thiết lập lại mức âm lượng loa.

Chi phí gần như không đáng kể nhưng hiệu quả có thể khá rõ.

Bố trí lại loa trước khi mua loa mới​

Phòng họp cũ thường gặp tình trạng một khu vực nghe rất to còn khu vực khác lại nhỏ.

Nhiều người cho rằng loa yếu và quyết định nâng công suất. Thực tế nguyên nhân có thể chỉ là vị trí loa chưa hợp lý.

Biamp lưu ý rằng việc bố trí nhiều loa hợp lý giúp tạo mức SPL đồng đều và cải thiện độ rõ lời nói trong phòng. Đồng thời, nên hạn chế đặt loa quá gần micro vì khoảng cách này cũng ảnh hưởng tới hiệu quả AEC trong hệ thống hội nghị.

Ví dụ, phòng dài nhưng chỉ có hai loa đặt ở đầu phòng thường khiến người gần loa nghe lớn hơn người ở cuối phòng.

Trong trường hợp này, phương án hợp lý có thể là:

• Điều chỉnh hướng loa hiện tại.
• Di chuyển vị trí loa.
• Bổ sung thêm một vài loa nhỏ để phân bố đều.
• Giảm công suất từng loa thay vì tăng một loa thật lớn.

Nâng cấp độ phủ thường có giá trị hơn nâng công suất.

Ưu tiên thay micro nếu tiếng nói không rõ​

Trong phòng họp, micro là thiết bị nằm gần nguồn âm nhất nên ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng tiếng nói.

Nếu loa và amply vẫn tốt nhưng hệ thống có các biểu hiện như micro rè, lúc có lúc mất tín hiệu, phải ghé sát mới nói được hoặc thường xuyên hú khi tăng âm lượng thì nên kiểm tra micro trước.

Không nhất thiết thay toàn bộ micro cùng lúc​

Nếu phòng có 12 micro nhưng chỉ 2–3 chiếc gặp lỗi, có thể thay riêng những vị trí đó nếu hệ thống cho phép.

Với bộ hội nghị cũ vẫn còn hoạt động ổn định, đây là cách tiết kiệm hơn rất nhiều so với thay cả bộ trung tâm và toàn bộ micro.

Nếu nhu cầu phòng đã thay đổi, chẳng hạn bàn họp thường xuyên được di chuyển, có thể cân nhắc chuyển một phần sang micro không dây thay vì đi lại toàn bộ dây.

Yamaha hiện cũng phát triển các giải pháp micro hội nghị không dây nhằm tăng tính linh hoạt khi bố trí phòng thay đổi, cho thấy việc giảm phụ thuộc vào hệ thống dây cố định là một hướng phù hợp với những không gian họp đa năng.

Giữ lại loa và amply nếu chúng vẫn đáp ứng tốt​

Loa thụ động và amply thường có vòng đời sử dụng khá dài nếu được lắp đúng và vận hành trong giới hạn phù hợp.

Vì vậy, khi nâng cấp phòng họp online, không nhất thiết phải thay toàn bộ phần công suất.

Có thể giữ lại:

Micro mới hoặc micro cũ → DSP mới → amply cũ → loa cũ.

Cách này rất hiệu quả khi vấn đề chính là hệ thống thiếu xử lý tín hiệu và khả năng kết nối máy tính.

Trước khi giữ lại cần kiểm tra:

• Loa có rè hay méo không.
• Màng loa còn tốt không.
• Amply có hoạt động ổn định không.
• Có tiếng ù hoặc nhiễu bất thường không.
• Công suất amply có phù hợp với loa không.
• Dây loa và đầu nối còn chắc chắn không.

Nếu tất cả vẫn ổn, thay chúng chỉ để có “bộ mới đồng bộ” thường không phải khoản đầu tư cần thiết.

Bổ sung DSP thay vì mua lại cả hệ thống​

Đây là một trong những hướng nâng cấp đáng tiền nhất đối với phòng họp cũ.

Các hệ thống đời trước thường sử dụng micro → mixer → amply → loa. Cấu hình này vẫn đủ cho họp trực tiếp nhưng bắt đầu bộc lộ hạn chế khi cần họp online.

Một DSP hội nghị hiện đại có thể bổ sung nhiều chức năng như:

• EQ.
• Automixer.
• Compressor.
• Noise reduction.
• Routing tín hiệu.
• AEC chống vọng.
• USB Audio kết nối máy tính.

Như vậy, phần loa và amply cũ vẫn có thể tiếp tục được sử dụng.

AEC đặc biệt quan trọng khi họp trực tuyến​

Trong cuộc họp online, tiếng từ người ở đầu cầu xa được phát qua loa phòng họp. Micro trong phòng có thể thu lại âm thanh đó rồi gửi ngược trở lại, khiến người bên kia nghe thấy chính tiếng của mình bị vọng.

Shure giải thích AEC hoạt động bằng cách nhận diện tín hiệu đầu xa và loại phần âm thanh đó khỏi tín hiệu microphone. Hãng cũng khuyến nghị đặt loa xa vùng thu của micro và tránh hướng loa trực tiếp vào khu vực micro để AEC làm việc hiệu quả hơn.

Nếu hệ thống cũ chưa có AEC, bổ sung DSP phù hợp thường có giá trị hơn việc thay loa.

Nâng cấp khả năng họp online trước khi nâng công suất​

Một phòng họp cũ có thể nghe rất tốt khi họp trực tiếp nhưng trải nghiệm Zoom hoặc Microsoft Teams lại kém.

Trong trường hợp này, tăng công suất loa gần như không giải quyết được vấn đề.

Nên ưu tiên kiểm tra:

Kết nối USB​

Hệ thống cũ có thể chỉ sử dụng jack analog. Bổ sung DSP hoặc giao diện USB Audio giúp máy tính nhận hệ thống phòng họp như một thiết bị micro và loa, thao tác đơn giản hơn.

AEC​

Giảm tiếng vọng cho người ở đầu cầu xa.

Noise reduction​

Điều hòa, máy chiếu hoặc tiếng quạt thường được micro phòng họp thu khá rõ.

Các giải pháp hội nghị hiện đại như Yamaha ADECIA tích hợp noise reduction để giảm những nguồn tiếng liên tục này, đồng thời có auto gain control giúp cân bằng giọng người nói gần và xa micro.

Không nhất thiết phải mua nguyên bộ ADECIA để có những tính năng này, nhưng đây là những chức năng nên ưu tiên khi lựa chọn DSP nâng cấp.

Xử lý căn phòng trước khi mua thiết bị quá đắt​

Nếu phòng nhiều kính, sàn đá, bàn lớn và tường cứng thì tiếng nói dễ bị phản xạ nhiều lần.

Trong trường hợp đó, thay một chiếc micro đắt hơn chưa chắc giải quyết được hoàn toàn.

Biamp nhấn mạnh rằng môi trường phòng có độ ồn thấp và thời gian vang được kiểm soát sẽ cải thiện đáng kể chất lượng hội nghị. Khoảng cách giữa micro và người nói cũng nên giữ ngắn để tăng tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu.

Một số cách cải thiện tương đối tiết kiệm gồm:

• Bổ sung rèm cho mảng kính lớn.
• Dùng thảm tại khu vực phù hợp.
• Thêm vật liệu tiêu âm nếu phòng quá vang.
• Giảm tiếng quạt hoặc điều hòa thổi gần micro.
• Di chuyển micro xa máy chiếu và cửa gió.

Đôi khi vài thay đổi nhỏ trong căn phòng đem lại hiệu quả lớn hơn việc đổi một bộ loa mới.

Kiểm tra lại hệ thống dây trước khi thay thiết bị​

Dây tín hiệu sau nhiều năm có thể bị oxy hóa đầu jack, gãy ngầm hoặc kết nối không chắc chắn.

Biểu hiện thường thấy là:

• Micro chập chờn.
• Có tiếng ù.
• Một loa lúc có lúc mất.
• Chạm dây thì tín hiệu thay đổi.
• Xuất hiện tiếng lẹt xẹt khi di chuyển jack.

Nếu thiết bị vẫn tốt nhưng dây gặp lỗi, thay cả micro hoặc amply là không cần thiết.

Khi bảo trì nên kiểm tra từng tuyến dây, vệ sinh đầu nối, thay jack hỏng và đánh dấu lại dây trong tủ thiết bị. Đây là khoản chi nhỏ nhưng giúp hệ thống ổn định và dễ sửa chữa sau này.

​

​

​