lacvietaudiocom
Member
Khi làm một hệ thống âm thanh hội trường với ngân sách hạn chế, loa và micro là hai hạng mục không nên chọn theo kiểu “thấy rẻ là mua”. Đây là những thiết bị ảnh hưởng trực tiếp đến việc người ngồi cuối phòng có nghe rõ hay không, người phát biểu có phải nói quá lớn hay không và hệ thống có thường xuyên bị hú, rè hoặc mất sóng không.
Tin tốt là không nhất thiết phải mua thiết bị thật đắt mới có âm thanh ổn. Nếu xác định đúng nhu cầu, biết đọc một vài thông số cơ bản và bố trí hợp lý, loa và micro ở phân khúc phổ thông vẫn hoàn toàn có thể phục vụ tốt hội họp, thuyết trình, đào tạo và văn nghệ nhẹ.
Nếu phần lớn thời gian là họp, thuyết trình và đào tạo, mục tiêu quan trọng nhất phải là tiếng nói rõ, phủ đều. JBL lưu ý rằng với hệ thống ưu tiên độ rõ lời, khả năng phủ âm đồng đều ở vùng tần số khoảng 1–6kHz rất đáng quan tâm. Một tài liệu khác của hãng cũng nhấn mạnh vùng trung khoảng 500Hz–4kHz có vai trò lớn đối với khả năng nghe rõ lời nói.
Với hội trường nhỏ, một cặp loa full phù hợp thường đã đủ. Không nên cố chọn bass thật lớn chỉ vì nghĩ loa càng to sẽ càng hay. Nếu phòng chủ yếu phục vụ giọng nói, loa bass 25cm hoặc 30cm thường dễ bố trí hơn và vẫn có thể đáp ứng tốt khi công suất, độ nhạy và góc phủ phù hợp.
Ngược lại, nếu hội trường thường xuyên hát, biểu diễn hoặc phát nhạc với âm lượng lớn thì nên ưu tiên loa full có khả năng chịu công suất tốt hơn, sau đó mới tính tới việc bổ sung sub khi thực sự cần.
Độ nhạy có thể hiểu đơn giản là khả năng biến công suất điện thành mức âm thanh. Loa có độ nhạy tốt có thể tạo ra mức âm lượng lớn hơn với cùng lượng công suất đưa vào. Các tài liệu kỹ thuật của JBL thường công bố đồng thời độ nhạy và SPL tối đa cho loa, cho thấy đây là những thông số cần xem cùng nhau thay vì chỉ nhìn số watt.
Góc phủ cũng rất quan trọng với hội trường. Một chiếc loa công suất lớn nhưng hướng âm quá hẹp có thể khiến khu vực phía trước rất to trong khi hàng ghế bên ngoài vùng phủ lại nghe nhỏ. Nguyên tắc thiết kế của JBL cũng xác định việc lựa chọn hệ thống loa phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về mức áp suất âm và vùng phủ.
Vì vậy khi ngân sách thấp, đừng cố mua chiếc loa có thông số công suất lớn nhất. Một mẫu công suất vừa phải nhưng phủ đúng khu vực người nghe đôi khi mang lại hiệu quả tốt hơn nhiều.
Yamaha khuyến nghị phải lựa chọn ampli có khả năng làm việc với trở kháng của hệ thống loa. Khi nhiều loa được đấu song song, tổng trở có thể giảm xuống và nếu vượt quá khả năng chịu tải của ampli, hệ thống sẽ không hoạt động đúng như thiết kế.
Với cấu hình phổ biến gồm một cặp loa full 8Ω, cách đơn giản nhất là mỗi loa sử dụng một kênh cục đẩy. Sau đó đối chiếu công suất loa với công suất ampli tại đúng mức 8Ω, thay vì lấy con số công suất lớn nhất của cục đẩy ở 4Ω hoặc chế độ bridge để so sánh.
Làm đúng bước này ngay từ đầu giúp bạn dễ chọn cục đẩy hơn và tránh phải đổi loa chỉ vì mua thiết bị không tương thích.
Nếu micro dùng cho bục phát biểu hoặc bàn chủ tọa cố định, micro cổ ngỗng có dây là phương án rất đáng cân nhắc. Không phải quản lý pin, ít lo mất sóng và chi phí thường dễ kiểm soát hơn một bộ không dây có chất lượng tương đương.
Nếu người dẫn chương trình hoặc diễn giả cần di chuyển, micro không dây thuận tiện hơn. Khi đó nên chọn sản phẩm cho phép thay đổi nhiều kênh tần số thay vì loại cố định một tần số duy nhất. Shure cho biết khả năng chuyển sang tần số khác giúp tránh tín hiệu gây nhiễu và việc phối hợp nhiều hệ thống cũng trở nên dễ dàng hơn, kể cả trên một số dòng có chi phí tương đối thấp.
Đặc biệt khi dùng nhiều micro cùng lúc, các bộ phát phải hoạt động trên những tần số phù hợp và đủ cách xa nhau để tránh can nhiễu. Vì vậy, hội trường dự kiến dùng 4–8 micro không dây không nên mua nhiều bộ đơn lẻ rồi ghép ngẫu nhiên với nhau.
Shure khuyến nghị đặt micro gần nguồn âm cần thu và bố trí loa xa micro hơn để tăng khả năng đạt âm lượng trước khi xảy ra feedback. Hãng cũng chỉ ra rằng đưa loa gần người nghe hơn có thể giúp đạt mức âm lượng cần thiết mà không phải tăng gain quá nhiều.
Điều này rất hữu ích với hệ thống giá rẻ. Thay vì mua một cặp loa thật lớn rồi mở rất to từ đầu phòng, đôi khi bố trí loa hợp lý hoặc bổ sung loa phụ cho khu vực phía cuối lại giúp tiếng rõ hơn và giảm nguy cơ hú.
Khi thử micro, hãy nói ở khoảng cách sử dụng thực tế, tăng âm lượng gần tới mức thường dùng và đi quanh khu vực sân khấu. Nếu tín hiệu ổn định, không xuất hiện tiếng rè bất thường và vẫn còn khoảng gain dự phòng trước khi hú thì mới nên quyết định.
Một sản phẩm ghi “loa 2000W” nhưng không nói đó là RMS, program hay peak sẽ khó phối ghép hơn một sản phẩm công suất thấp hơn nhưng thông số đầy đủ. Tương tự, bộ micro quảng cáo bắt sóng vài trăm mét nhưng không cung cấp dải tần hoặc khả năng chuyển kênh cũng cần được cân nhắc kỹ.
Cách tiết kiệm hiệu quả nhất là mua đúng thiết bị cho đúng công việc. Hội trường chủ yếu họp thì ưu tiên loa rõ lời và micro ổn định. Hội trường có văn nghệ mới cần dành thêm ngân sách cho khả năng tái tạo nhạc và dải trầm. Khi loa được chọn đúng không gian, micro bố trí hợp lý và cục đẩy phối ghép chuẩn, một hệ thống có mức đầu tư vừa phải vẫn có thể hoạt động ổn định và đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng hằng ngày.
Tin tốt là không nhất thiết phải mua thiết bị thật đắt mới có âm thanh ổn. Nếu xác định đúng nhu cầu, biết đọc một vài thông số cơ bản và bố trí hợp lý, loa và micro ở phân khúc phổ thông vẫn hoàn toàn có thể phục vụ tốt hội họp, thuyết trình, đào tạo và văn nghệ nhẹ.
Chọn loa theo nhu cầu sử dụng trước khi nhìn vào giá
Điều đầu tiên cần xác định là hội trường dùng chủ yếu để phát biểu, hội họp hay có thêm biểu diễn văn nghệ. Hai nhu cầu này sẽ dẫn đến cách chọn loa khác nhau.Nếu phần lớn thời gian là họp, thuyết trình và đào tạo, mục tiêu quan trọng nhất phải là tiếng nói rõ, phủ đều. JBL lưu ý rằng với hệ thống ưu tiên độ rõ lời, khả năng phủ âm đồng đều ở vùng tần số khoảng 1–6kHz rất đáng quan tâm. Một tài liệu khác của hãng cũng nhấn mạnh vùng trung khoảng 500Hz–4kHz có vai trò lớn đối với khả năng nghe rõ lời nói.
Với hội trường nhỏ, một cặp loa full phù hợp thường đã đủ. Không nên cố chọn bass thật lớn chỉ vì nghĩ loa càng to sẽ càng hay. Nếu phòng chủ yếu phục vụ giọng nói, loa bass 25cm hoặc 30cm thường dễ bố trí hơn và vẫn có thể đáp ứng tốt khi công suất, độ nhạy và góc phủ phù hợp.
Ngược lại, nếu hội trường thường xuyên hát, biểu diễn hoặc phát nhạc với âm lượng lớn thì nên ưu tiên loa full có khả năng chịu công suất tốt hơn, sau đó mới tính tới việc bổ sung sub khi thực sự cần.
Đừng nhìn mỗi công suất khi mua loa giá rẻ
Hai mẫu loa cùng ghi 300W chưa chắc cho khả năng sử dụng giống nhau. Ngoài công suất, nên chú ý thêm độ nhạy, mức áp suất âm tối đa, trở kháng và góc phủ âm.Độ nhạy có thể hiểu đơn giản là khả năng biến công suất điện thành mức âm thanh. Loa có độ nhạy tốt có thể tạo ra mức âm lượng lớn hơn với cùng lượng công suất đưa vào. Các tài liệu kỹ thuật của JBL thường công bố đồng thời độ nhạy và SPL tối đa cho loa, cho thấy đây là những thông số cần xem cùng nhau thay vì chỉ nhìn số watt.
Góc phủ cũng rất quan trọng với hội trường. Một chiếc loa công suất lớn nhưng hướng âm quá hẹp có thể khiến khu vực phía trước rất to trong khi hàng ghế bên ngoài vùng phủ lại nghe nhỏ. Nguyên tắc thiết kế của JBL cũng xác định việc lựa chọn hệ thống loa phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về mức áp suất âm và vùng phủ.
Vì vậy khi ngân sách thấp, đừng cố mua chiếc loa có thông số công suất lớn nhất. Một mẫu công suất vừa phải nhưng phủ đúng khu vực người nghe đôi khi mang lại hiệu quả tốt hơn nhiều.
Chọn công suất loa sao cho dễ phối ghép về sau
Loa giá rẻ vẫn cần tính đến thiết bị khuếch đại đi cùng. Nếu mua loa trước mà không quan tâm trở kháng và khả năng chịu công suất, đến khi chọn cục đẩy rất dễ rơi vào tình trạng thừa hoặc thiếu công suất.Yamaha khuyến nghị phải lựa chọn ampli có khả năng làm việc với trở kháng của hệ thống loa. Khi nhiều loa được đấu song song, tổng trở có thể giảm xuống và nếu vượt quá khả năng chịu tải của ampli, hệ thống sẽ không hoạt động đúng như thiết kế.
Với cấu hình phổ biến gồm một cặp loa full 8Ω, cách đơn giản nhất là mỗi loa sử dụng một kênh cục đẩy. Sau đó đối chiếu công suất loa với công suất ampli tại đúng mức 8Ω, thay vì lấy con số công suất lớn nhất của cục đẩy ở 4Ω hoặc chế độ bridge để so sánh.
Làm đúng bước này ngay từ đầu giúp bạn dễ chọn cục đẩy hơn và tránh phải đổi loa chỉ vì mua thiết bị không tương thích.
Micro giá rẻ nên ưu tiên độ ổn định hơn nhiều tính năng
Với micro hội trường, tiêu chí đầu tiên nên là thu giọng rõ và hoạt động ổn định. Các tính năng như màn hình màu, nhiều hiệu ứng hay thiết kế bắt mắt chỉ nên đứng sau.Nếu micro dùng cho bục phát biểu hoặc bàn chủ tọa cố định, micro cổ ngỗng có dây là phương án rất đáng cân nhắc. Không phải quản lý pin, ít lo mất sóng và chi phí thường dễ kiểm soát hơn một bộ không dây có chất lượng tương đương.
Nếu người dẫn chương trình hoặc diễn giả cần di chuyển, micro không dây thuận tiện hơn. Khi đó nên chọn sản phẩm cho phép thay đổi nhiều kênh tần số thay vì loại cố định một tần số duy nhất. Shure cho biết khả năng chuyển sang tần số khác giúp tránh tín hiệu gây nhiễu và việc phối hợp nhiều hệ thống cũng trở nên dễ dàng hơn, kể cả trên một số dòng có chi phí tương đối thấp.
Đặc biệt khi dùng nhiều micro cùng lúc, các bộ phát phải hoạt động trên những tần số phù hợp và đủ cách xa nhau để tránh can nhiễu. Vì vậy, hội trường dự kiến dùng 4–8 micro không dây không nên mua nhiều bộ đơn lẻ rồi ghép ngẫu nhiên với nhau.
Micro chống hú tốt chưa đủ nếu bố trí sai
Nhiều người mua micro giá rẻ thường hỏi model nào “chống hú tốt”. Thực tế, hú rít không chỉ phụ thuộc vào bản thân micro mà còn liên quan đến vị trí micro, loa, mức gain và đặc tính âm học của căn phòng.Shure khuyến nghị đặt micro gần nguồn âm cần thu và bố trí loa xa micro hơn để tăng khả năng đạt âm lượng trước khi xảy ra feedback. Hãng cũng chỉ ra rằng đưa loa gần người nghe hơn có thể giúp đạt mức âm lượng cần thiết mà không phải tăng gain quá nhiều.
Điều này rất hữu ích với hệ thống giá rẻ. Thay vì mua một cặp loa thật lớn rồi mở rất to từ đầu phòng, đôi khi bố trí loa hợp lý hoặc bổ sung loa phụ cho khu vực phía cuối lại giúp tiếng rõ hơn và giảm nguy cơ hú.
Khi thử micro, hãy nói ở khoảng cách sử dụng thực tế, tăng âm lượng gần tới mức thường dùng và đi quanh khu vực sân khấu. Nếu tín hiệu ổn định, không xuất hiện tiếng rè bất thường và vẫn còn khoảng gain dự phòng trước khi hú thì mới nên quyết định.
Không cần mua đắt nhưng nên tránh hàng quá rẻ không rõ thông số
Loa và micro phổ thông hoàn toàn có thể dùng tốt trong hội trường nhỏ, nhưng nên ưu tiên sản phẩm có thông số kỹ thuật rõ ràng. Với loa, ít nhất phải biết công suất, trở kháng, độ nhạy và đáp tuyến tần số. Với micro không dây, nên biết dải tần hoạt động, số kênh có thể lựa chọn, loại kết nối đầu ra và phạm vi sử dụng.Một sản phẩm ghi “loa 2000W” nhưng không nói đó là RMS, program hay peak sẽ khó phối ghép hơn một sản phẩm công suất thấp hơn nhưng thông số đầy đủ. Tương tự, bộ micro quảng cáo bắt sóng vài trăm mét nhưng không cung cấp dải tần hoặc khả năng chuyển kênh cũng cần được cân nhắc kỹ.
Cách tiết kiệm hiệu quả nhất là mua đúng thiết bị cho đúng công việc. Hội trường chủ yếu họp thì ưu tiên loa rõ lời và micro ổn định. Hội trường có văn nghệ mới cần dành thêm ngân sách cho khả năng tái tạo nhạc và dải trầm. Khi loa được chọn đúng không gian, micro bố trí hợp lý và cục đẩy phối ghép chuẩn, một hệ thống có mức đầu tư vừa phải vẫn có thể hoạt động ổn định và đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng hằng ngày.