nguyensang1111
Member
Trong một hệ thống âm thanh hội trường, biểu diễn, loa array và loa monitor đảm nhiệm hai công việc hoàn toàn khác nhau. Loa array hướng âm thanh xuống khu vực khán giả, còn monitor giúp ca sĩ, MC và nhạc công nghe rõ giọng hát, nhạc cụ hoặc tín hiệu cần thiết ngay trên sân khấu.
Vấn đề là nếu bố trí hai hệ thống không hợp lý, âm thanh từ monitor có thể lọt mạnh vào micro gây hú rít, trong khi tiếng từ array tràn ngược lên sân khấu khiến người biểu diễn càng yêu cầu tăng monitor. Vì vậy, muốn sân khấu vừa dễ biểu diễn vừa đảm bảo âm thanh phía dưới rõ ràng, cần tính vị trí của cả hai hệ thống ngay từ đầu.
Với sân khấu sử dụng line array, hai cụm loa thường được treo ở hai bên phía trước sân khấu. Góc phủ của array cần tập trung vào khu vực khán giả, hạn chế đưa nhiều năng lượng ngược lên sân khấu.
Đây cũng là lý do không nên treo array quá sâu vào bên trong sân khấu chỉ để thuận tiện cho kết cấu khung treo. Nếu phần lớn nghệ sĩ và micro nằm phía trước cụm loa, khả năng xảy ra feedback sẽ cao hơn và sân khấu cũng trở nên ồn hơn.
Yamaha đưa ra ví dụ hệ thống biểu diễn sử dụng các đường AUX riêng cho vocal, trống, guitar, bass và keyboard. Cách làm này cho phép từng khu vực có một bản phối monitor phù hợp với nhu cầu của người đứng tại đó.
Chẳng hạn, ca sĩ thường cần nghe rõ giọng của mình và một phần nhạc nền. Tay trống có thể cần nhiều bass, keyboard hoặc tín hiệu click hơn. Nếu tất cả monitor nhận cùng một bản phối với mức âm lượng lớn, sân khấu sẽ rất nhanh trở nên ồn và khó kiểm soát.
Với micro cardioid, Shure khuyến nghị đặt nguồn âm không mong muốn về phía sau micro, nơi micro có khả năng loại bỏ âm thanh tốt hơn. Trong ứng dụng sân khấu, monitor có thể được bố trí về phía vùng ít nhạy của micro nhằm tăng mức âm lượng có thể sử dụng trước khi feedback xuất hiện.
Với micro có hướng thu supercardioid hoặc hypercardioid, vùng loại bỏ âm không giống cardioid nên vị trí monitor cũng có thể phải thay đổi. Vì thế không nên áp dụng một cách đặt monitor duy nhất cho mọi loại micro.
Sau khi đặt loa, kỹ thuật viên nên thử trực tiếp từng micro, tăng dần send monitor và kiểm tra điểm bắt đầu xuất hiện hú. Việc chỉnh vị trí vật lý trước thường hiệu quả hơn cố gắng xử lý tất cả bằng EQ.
Khi đó micro không chỉ thu giọng hát mà còn nhận thêm âm thanh từ nhiều monitor xung quanh. Gain-before-feedback giảm xuống và kỹ thuật viên phải cắt EQ ngày càng nhiều để chống hú. Shure lưu ý rằng khi monitor ở gần micro, khả năng đạt mức âm lượng cao trước feedback bị hạn chế bởi chính đường truyền âm giữa loa và micro.
Giải pháp tốt hơn là đưa monitor đủ gần người cần nghe, hướng đúng vào vị trí tai và chỉ phát những tín hiệu thực sự cần thiết. Một monitor đặt gần nghệ sĩ ở mức vừa phải thường hiệu quả hơn một loa đặt xa nhưng phải mở rất lớn.
d&b ArrayProcessing, chẳng hạn, cho phép kiểm soát phân bố mức âm của line array trên vùng khán giả đã xác định và tạo những khu vực có mức âm thấp hơn khi cần thiết.
Trong thực tế, nếu module dưới cùng của array hướng quá nhiều vào mặt sân khấu hoặc cánh gà, nghệ sĩ sẽ nghe lượng âm PA lớn hơn cần thiết. Điều này vừa làm sân khấu ồn, vừa khiến việc tạo monitor mix rõ ràng trở nên khó khăn.
Vì vậy khi căn chỉnh array, ngoài việc kiểm tra hàng ghế đầu và cuối hội trường, kỹ thuật viên cũng nên đứng trên sân khấu để đánh giá lượng âm thanh từ hệ thống chính lọt ngược về phía người biểu diễn.
Nên sử dụng AUX send độc lập để từng nghệ sĩ chỉ nhận những nguồn âm cần thiết. Điều này vừa giúp họ nghe rõ hơn, vừa giảm tổng mức âm trên sân khấu.
Nếu chương trình chuyên nghiệp, sân khấu nhỏ hoặc có nhiều micro mở đồng thời, hệ thống in-ear monitor cũng đáng cân nhắc. Shure chỉ ra rằng personal monitoring loại bỏ đường truyền âm từ loa monitor sân khấu trở lại micro, qua đó giải quyết một trong những nguyên nhân quan trọng gây feedback của loa wedge truyền thống.
Kỹ thuật viên cần đi qua từng vị trí trên sân khấu để kiểm tra monitor, sau đó xuống khu vực khán giả đánh giá lại hệ thống array. Nếu xảy ra hú rít, trước khi cắt sâu EQ hãy thử điều chỉnh hướng monitor, khoảng cách giữa micro và loa hoặc giảm những tín hiệu không cần thiết trong monitor mix. Shure cũng khuyến nghị tăng khoảng cách giữa micro và loa, đưa micro gần nguồn âm hơn và giảm số lượng micro mở khi cần cải thiện khả năng chống feedback.
Một hệ thống sân khấu hoạt động tốt không phải là nơi loa monitor và loa array đều phát thật lớn. Mục tiêu là để array đưa âm thanh rõ ràng tới khán giả, trong khi monitor chỉ cung cấp lượng tín hiệu vừa đủ cho từng người biểu diễn. Khi vị trí loa, hướng micro, mức âm lượng và các đường AUX được xử lý hợp lý, sân khấu sẽ dễ kiểm soát hơn, giảm hú rít và giúp cả nghệ sĩ lẫn khán giả có trải nghiệm âm thanh tốt hơn.
Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...
Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: https://lacvietaudio.com/
Vấn đề là nếu bố trí hai hệ thống không hợp lý, âm thanh từ monitor có thể lọt mạnh vào micro gây hú rít, trong khi tiếng từ array tràn ngược lên sân khấu khiến người biểu diễn càng yêu cầu tăng monitor. Vì vậy, muốn sân khấu vừa dễ biểu diễn vừa đảm bảo âm thanh phía dưới rõ ràng, cần tính vị trí của cả hai hệ thống ngay từ đầu.
Đặt loa array phía trước khu vực micro sân khấu
Nguyên tắc đầu tiên là cụm array chính nên nằm về phía trước vị trí đặt micro biểu diễn. Yamaha khuyến nghị loa PA chính hướng về phía khán giả và đặt phía trước micro để giảm khả năng tín hiệu từ loa quay trở lại micro tạo thành vòng lặp gây feedback. Khoảng cách giữa hệ thống PA và micro càng hợp lý thì khả năng tăng âm lượng trước khi xuất hiện hú rít càng tốt.Với sân khấu sử dụng line array, hai cụm loa thường được treo ở hai bên phía trước sân khấu. Góc phủ của array cần tập trung vào khu vực khán giả, hạn chế đưa nhiều năng lượng ngược lên sân khấu.
Đây cũng là lý do không nên treo array quá sâu vào bên trong sân khấu chỉ để thuận tiện cho kết cấu khung treo. Nếu phần lớn nghệ sĩ và micro nằm phía trước cụm loa, khả năng xảy ra feedback sẽ cao hơn và sân khấu cũng trở nên ồn hơn.
Loa monitor nên hướng trực tiếp về vị trí người biểu diễn
Monitor sân khấu thường được đặt dưới sàn theo dạng loa wedge, mặt loa nghiêng lên phía người biểu diễn. Mỗi loa nên phục vụ một vị trí hoặc một nhóm nghệ sĩ cụ thể thay vì cố tăng thật lớn một vài monitor để toàn bộ sân khấu cùng nghe.Yamaha đưa ra ví dụ hệ thống biểu diễn sử dụng các đường AUX riêng cho vocal, trống, guitar, bass và keyboard. Cách làm này cho phép từng khu vực có một bản phối monitor phù hợp với nhu cầu của người đứng tại đó.
Chẳng hạn, ca sĩ thường cần nghe rõ giọng của mình và một phần nhạc nền. Tay trống có thể cần nhiều bass, keyboard hoặc tín hiệu click hơn. Nếu tất cả monitor nhận cùng một bản phối với mức âm lượng lớn, sân khấu sẽ rất nhanh trở nên ồn và khó kiểm soát.
Chú ý hướng thu của micro khi đặt monitor
Không phải cứ đặt loa monitor trước mặt ca sĩ là xong. Hướng của loa cần được lựa chọn theo đặc tính thu của micro đang sử dụng.Với micro cardioid, Shure khuyến nghị đặt nguồn âm không mong muốn về phía sau micro, nơi micro có khả năng loại bỏ âm thanh tốt hơn. Trong ứng dụng sân khấu, monitor có thể được bố trí về phía vùng ít nhạy của micro nhằm tăng mức âm lượng có thể sử dụng trước khi feedback xuất hiện.
Với micro có hướng thu supercardioid hoặc hypercardioid, vùng loại bỏ âm không giống cardioid nên vị trí monitor cũng có thể phải thay đổi. Vì thế không nên áp dụng một cách đặt monitor duy nhất cho mọi loại micro.
Sau khi đặt loa, kỹ thuật viên nên thử trực tiếp từng micro, tăng dần send monitor và kiểm tra điểm bắt đầu xuất hiện hú. Việc chỉnh vị trí vật lý trước thường hiệu quả hơn cố gắng xử lý tất cả bằng EQ.
Không để monitor mở quá lớn để chống lại tiếng array
Một lỗi khá phổ biến là nghệ sĩ nghe tiếng từ hệ thống chính không rõ nên yêu cầu tăng monitor. Người bên cạnh tiếp tục yêu cầu tăng loa của họ và cuối cùng toàn bộ sân khấu trở nên quá lớn.Khi đó micro không chỉ thu giọng hát mà còn nhận thêm âm thanh từ nhiều monitor xung quanh. Gain-before-feedback giảm xuống và kỹ thuật viên phải cắt EQ ngày càng nhiều để chống hú. Shure lưu ý rằng khi monitor ở gần micro, khả năng đạt mức âm lượng cao trước feedback bị hạn chế bởi chính đường truyền âm giữa loa và micro.
Giải pháp tốt hơn là đưa monitor đủ gần người cần nghe, hướng đúng vào vị trí tai và chỉ phát những tín hiệu thực sự cần thiết. Một monitor đặt gần nghệ sĩ ở mức vừa phải thường hiệu quả hơn một loa đặt xa nhưng phải mở rất lớn.
Hạn chế vùng phủ của array tràn lên sân khấu
Loa array không chỉ cần phủ đủ xa mà còn phải kiểm soát được nơi âm thanh không cần tới. Với hệ thống chuyên nghiệp, phần mềm mô phỏng có thể giúp xác định góc treo, độ cong của array và khu vực cần giảm mức âm.d&b ArrayProcessing, chẳng hạn, cho phép kiểm soát phân bố mức âm của line array trên vùng khán giả đã xác định và tạo những khu vực có mức âm thấp hơn khi cần thiết.
Trong thực tế, nếu module dưới cùng của array hướng quá nhiều vào mặt sân khấu hoặc cánh gà, nghệ sĩ sẽ nghe lượng âm PA lớn hơn cần thiết. Điều này vừa làm sân khấu ồn, vừa khiến việc tạo monitor mix rõ ràng trở nên khó khăn.
Vì vậy khi căn chỉnh array, ngoài việc kiểm tra hàng ghế đầu và cuối hội trường, kỹ thuật viên cũng nên đứng trên sân khấu để đánh giá lượng âm thanh từ hệ thống chính lọt ngược về phía người biểu diễn.
Bố trí nhiều monitor nhưng không nhất thiết phải mở tất cả thật lớn
Đối với sân khấu có ban nhạc, có thể bố trí monitor riêng cho ca sĩ chính, bè, guitar, keyboard và trống. Tuy nhiên, số lượng loa nhiều không đồng nghĩa với việc tất cả phải hoạt động ở mức âm lượng cao.Nên sử dụng AUX send độc lập để từng nghệ sĩ chỉ nhận những nguồn âm cần thiết. Điều này vừa giúp họ nghe rõ hơn, vừa giảm tổng mức âm trên sân khấu.
Nếu chương trình chuyên nghiệp, sân khấu nhỏ hoặc có nhiều micro mở đồng thời, hệ thống in-ear monitor cũng đáng cân nhắc. Shure chỉ ra rằng personal monitoring loại bỏ đường truyền âm từ loa monitor sân khấu trở lại micro, qua đó giải quyết một trong những nguyên nhân quan trọng gây feedback của loa wedge truyền thống.
Kiểm tra toàn bộ hệ thống trước khi chương trình bắt đầu
Sau khi hoàn thiện vị trí loa array và monitor, cần soundcheck với điều kiện càng gần chương trình thực tế càng tốt. Ca sĩ nên đứng đúng vị trí, micro được đặt ở độ cao sử dụng thật và ban nhạc cùng chơi thay vì chỉ kiểm tra từng kênh riêng lẻ.Kỹ thuật viên cần đi qua từng vị trí trên sân khấu để kiểm tra monitor, sau đó xuống khu vực khán giả đánh giá lại hệ thống array. Nếu xảy ra hú rít, trước khi cắt sâu EQ hãy thử điều chỉnh hướng monitor, khoảng cách giữa micro và loa hoặc giảm những tín hiệu không cần thiết trong monitor mix. Shure cũng khuyến nghị tăng khoảng cách giữa micro và loa, đưa micro gần nguồn âm hơn và giảm số lượng micro mở khi cần cải thiện khả năng chống feedback.
Một hệ thống sân khấu hoạt động tốt không phải là nơi loa monitor và loa array đều phát thật lớn. Mục tiêu là để array đưa âm thanh rõ ràng tới khán giả, trong khi monitor chỉ cung cấp lượng tín hiệu vừa đủ cho từng người biểu diễn. Khi vị trí loa, hướng micro, mức âm lượng và các đường AUX được xử lý hợp lý, sân khấu sẽ dễ kiểm soát hơn, giảm hú rít và giúp cả nghệ sĩ lẫn khán giả có trải nghiệm âm thanh tốt hơn.
Lạc Việt Audio là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các giải pháp âm thanh hội trường, âm thanh phòng họp, âm thanh sự kiện, âm thanh thông báo, loa âm trần, âm thanh nhà xưởng, trường học, nhà văn hóa, UBND Xã Phường,...
Với kinh nghiệm 10 năm trong ngành, Lạc Việt Audio cam kết mang đến các sản phẩm chính hãng, giải pháp tối ưu theo nhu cầu thực tế cùng dịch vụ thi công chuyên nghiệp, đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng, ổn định và bền bỉ trong quá trình sử dụng.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: Số 4 NV1, KĐT Rose Town, 79 Ngọc Hồi, Yên Sở, Hà Nội
Điện thoại: 0982.655.355
Email: lacvietaudio@gmail.com
Website: https://lacvietaudio.com/