Hợp đồng quyền chọn là gì?

Công cụ tài chính phái sinh ra đời để phòng tránh rủi ro cho các doanh nghiệp trong nên kinh tế phát triển nhanh và mạnh hiện nay. Trong đó có một trong những công cụ tài chính phái sinh là hợp đồng quyền chọn.

Hợp đồng quyền chọn là gì?​

Hợp đồng quyền chọn là một công cụ phái sinh tài chính cho phép người nắm giữ nó có QUYỀN (nhưng không có NGHĨA VỤ) được bán hoặc mua một hàng hóa hoặc tài sản tài chính vào một ngày trong tương lai với mức giá đã xác định trước.​
  • Hợp đồng quyền chọn là một thỏa thuận giữa hai bên để tạo điều kiện cho một giao dịch tiềm năng liên quan đến một tài sản ở mức giá và ngày định sẵn.​
  • Quyền chọn mua có thể được mua dưới dạng đặt cược đòn bẩy vào sự tăng giá của tài sản, trong khi quyền chọn bán được mua để thu lợi nhuận từ việc giảm giá.​
  • Mua một quyền chọn cung cấp quyền, nhưng không phải nghĩa vụ, mua hoặc bán tài sản cơ bản.​

Các loại hợp đồng quyền chọn​

Quyền chọn mua có thể được mua dưới dạng đặt cược đòn bẩy vào sự tăng giá của một tài sản cơ sở hoặc chỉ số, trong khi quyền chọn bán được mua để thu lợi nhuận từ việc giảm giá.

Người mua quyền chọn mua có quyền, nhưng không có nghĩa vụ, mua số lượng cổ phiếu được quy định trong hợp đồng với giá thực tế. Mặt khác, đặt người mua có quyền, nhưng không có nghĩa vụ, bán cổ phần với giá thực tế được quy định trong hợp đồng.

Người bán quyền chọn, còn được gọi là writer, có nghĩa vụ giao dịch quyền chọn của họ nếu người mua quyết định thực hiện quyền chọn mua để mua tài sản cơ sở hoặc thực hiện quyền chọn bán để bán.​
  • Quyền chọn mua (CALL Option): Người mua quyền chọn mua dự đoán về sự tăng giá của tài sản cơ sở và sở hữu quyền bán với mức giá thực tế được quy định trong hợp đồng. Trong giao dịch quyền chọn, một vị thế được mở khi một hợp đồng hoặc các hợp đồng được mua từ người bán. Trong giao dịch, người bán được trả một khoản phí quyền chọn (Option Premium) để thực hiện nghĩa vụ tài sản cơ sở với giá thực tế.​
  • Quyền chọn bán (PUT Option): Người mua quyền chọn bán dự đoán về sự giảm giá của tài sản cơ sở và sở hữu quyền bán với mức giá thực tế được quy định trong hợp đồng. Nếu giá tài sản cơ sở giảm xuống dưới giá thực hiện trước hoặc khi hết hạn, người mua có thể chuyển nhượng tài sản cơ sở cho người bán để mua với giá thực hiện hoặc bán hợp đồng.​
Ngoài ra quyền chọn còn được phân loại theo cách thức thực hiện quyền:​
  • Quyền chọn kiểu Mỹ, bên mua được thực hiện quyền vào bất cứ thời điểm nào trong khoảng thời gian tính cho đến khi đáo hạn.​
  • Quyền chọn kiểu Châu Âu, bên mua chỉ có thể thực hiện quyền vào ngày đáo hạn hợp đồng.​

Phân loại hợp đồng quyền chọn theo tài sản cơ sở​

Quyền chọn hàng hóa​

Là quyền chọn mà tài sản cơ sở là một loại hàng hóa cơ bản (nông sản, kim loại quý, kim loại công nghiệp,…). Theo đó, người nắm giữ quyền chọn có quyền được mua (nếu là quyền chọn mua) hoặc bán (nếu là quyền chọn bán) một số lượng nhất định hàng hóa cơ sở với giá thỏa thuận trước vào hoặc trước một ngày cụ thể.​

Quyền chọn cổ phiếu​

Là quyền chọn được thiết kế với tài sản cơ sở là cổ phiếu đơn lẻ. Về mặt khái niệm, quyền chọn cổ phiếu đơn lẻ đem lại cho người nắm giữ nó quyền mua hoặc bán một cổ phiếu cụ thể với số lượng nhất định ở mức giá xác định vào tại thời điểm xác định.​

Quyền chọn chỉ số cổ phiếu​

Xây dựng dựa trên một chỉ số cổ phiếu. Chỉ số cổ phiếu này có thể đại diện cho toàn bộ thị trường nói chung hay cho những khu vực/ngành cụ thể trên thị trường. Nhà đầu tư có thể tiếp cận với toàn bộ thị trường hoặc với những phân mảng cụ thể của thị trường (xác định theo ngành – như công nghệ thông tin, dịch vụ tài chính, hàng tiêu dùng,…; hoặc khu vực – như quy mô vốn hóa lớn, quy mô vốn hóa nhỏ) chỉ thông qua một giao dịch duy nhất thay vì đồng thời thực hiện nhiều giao dịch với các cổ phiếu đơn lẻ khác nhau.​

Quyền chọn lãi suất​

Đây là hợp đồng mà tài sản cơ sở lãi suất hoặc tài sản gắn liền với lãi suất. Quyền chọn trái phiếu cũng nằm trong nhóm này khi yếu tố cơ sở của hợp đồng liên quan đến lãi suất trung và dài hạn (thời hạn trên một năm).​

Quyền chọn tiền tệ​

Bao gồm quyền chọn đối với tài sản giao ngay và với hợp đồng tương lai tiền tệ. Nếu tài sản cơ sở tham chiếu đến tỷ giá giao ngay, bên mua của hợp đồng quyền được mua (hoặc bán) một lượng ngoại tệ nhất định (đồng tiền cơ sở ) theo tỷ giá cố định trong tương lai.
Nếu tài sản cơ sở là hợp đồng tương lai tiền tệ, người mua có quyền được giữ một vị thế nhất định đối với hợp đồng tương lai cơ sở nếu họ quyết định thực hiện quyền. Công cụ này cho phép các nhà đầu tư hay các doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro hoặc tận dụng cơ hội để kiếm lợi nhuận từ những biến động của tỷ giá trên thị trường ngoại hối.​

Đặc điểm cơ bản của quyền chọn​

Hợp đồng quyền chọn cũng có những đặc điểm tương đồng với hợp đồng tương lai. Nhưng loại hợp đồng phái sinh này cũng có một số đặc điểm riêng biệt so với 2 loại kia.​
  • Tài sản cơ sở của hợp đồng quyền chọn có thể là bất kỳ loại hàng hóa nào. Các loại tài sản cơ sở trong giao dịch này không cần được chuẩn hóa về khối lượng, số lượng, giá trị hay các điều khoản khác.​
  • Hợp đồng quyền chọn giao dịch trên thị trường OTC.​
  • Việc thanh toán tài sản và trao đổi thường không xảy ra vào thời điểm ký kết hợp đồng. Tùy vào việc kiểu quyền chọn mà các hoạt động sẽ thực hiện sau đó hay tại thời điểm đáo hạn.​
  • Trong giao dịch các bên tham gia vào hợp đồng không cần phải ký quỹ mà thay vào đó phải chịu chi phí quyền chọn. Trong đó, người mua quyền chọn có nghĩa vụ cần phải trả cho người bán quyền chọn một khoản phí nhất định.​
  • Tại thời điểm đáo hạn, người mua có thể quyết định giữa việc thực hiện quyền mua hay bán hoặc có thể không thực hiện. Trong các trường hợp bên người mua thực hiện quyền người bán phải có nghĩa vụ phải thực hiện theo các điều khoản theo như hợp đồng. Điều này có nghĩa là sẽ bán nếu hợp đồng quyền chọn mua hay bán theo mức giá thỏa thuận.​
  • Nếu lỗ, người mua sẽ chỉ lỗ trong phạm vi tiền cược khoản phí.​
  • Ngoài ra, đối với các bên tham gia hợp đồng này có thể đóng vị thế của mình bằng cách tham gia một hợp đồng quyền chọn khác nhau nhưng ở vị thế đối với vị thế trước đó. Hiểu đơn giản, nếu bạn đang sở hữu quyền chọn thì mua bạn có thể đóng vị thế bằng việc bán quyền chọn mua với cùng giá thực hiện, cùng tài sản cơ sở và cùng ngày đáo hạn.​
  • Phí thực hiện quyền chọn. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của phí thực hiện quyền chọn. Có thể hiểu là nhà đầu tư có thể giả định mức phí thực hiện quyền chọn được phục thuộc vào tối thiểu 04 yếu tố: Giá thực hiện, giá tài sản cơ sở, biến động của thị trường tương ứng và thời gian còn lại tính đến ngày đáo hạn. Mỗi thành phần đem lại một tác động khác nhau đối với các chi phí thực hiện các quyền mua và bán.​

Sàn giao dịch hợp đồng quyền chọn tại Việt Nam​

Hiện nay, hợp đồng quyền chọn các loại tài sản tài chính như cổ phiếu, chứng khoán,… chưa được niêm yết tại Việt Nam. Duy nhất chỉ có Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam có sản phẩm hợp đồng quyền chọn với tài sản cơ sở là hợp đồng hàng hóa. Các hợp đồng quyền chọn hàng hóa này được giao dịch liên thông với các sàn giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới thông qua nền tảng giao dịch trực tuyến CQG.
Để tham gia giao dịch quyền chọn hàng hóa, nhà đầu tư cần mở tài khoản tại các công ty thành viên trực thuộc Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam. Công ty cổ phần giao dịch hàng hoá VMEX là thành viên top đầu của Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam, chuyên hỗ trợ, tư vấn giao dịch hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai hàng hóa.
VMEX hỗ trợ bạn:​
  • Đăng ký, hướng dẫn, đặt lệnh, nộp/ rút tiền và giải đáp tất cả các thắc mắc liên quan.​
  • Cung cấp thông tin về thị trường, nhận định hàng ngày cũng như đưa ra khuyến nghị đầu tư hợp lý.​
  • Tư vấn chiến lược đầu tư hiệu quả cả ngắn hạn và dài hạn.​
Với đội ngũ chuyên viên tư vấn giàu kinh nghiệm và cực kỳ am hiểu thị trường. Chúng tôi sẽ đưa đến tin tức mới nhất và nhanh nhất. Qua đó đưa ra tư vấn đầu tư hiệu quả nhất với danh mục đầu tư đa dạng.

📍Bối cảnh hiện tại mở ra nhiều cơ hội lớn cho nhà đầu tư tại thị trường hàng hóa. Mở tài khoản, đầu tư hàng hóa hợp pháp, lợi nhuận từ 5-10% ngay tại VMEX: https://vmex.vn/mo-tai-khoan/?rel=7f580e1141 hoặc liên hệ Zalo (0368437659) để được tư vấn thêm.

Xem thêm:
Đầu tư hàng hóa là gì?
Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam là gì?
Hướng dẫn mở tài khoản hàng hóa
 
Top